Utrechtse wetenschappers geven Chuck een beetje gelijk

Body: 

Deze week begon het derde seizoen van Better Call Saul, het vervolg op Breaking Bad, waarin Sauls broer Chuck een fobie voor elektriciteit heeft. Het Utrechtse Instituut voor Risk Assessment onthulde deze week het echte gezondheidsrisico van hoogspanningskabels.

Chuck omhult zich in de serie met aluminium zonneschermen om te voorkomen dat hij blootstaat aan straling. In het ziekenhuis durft hij de MRI-scanner niet in. Artsen willen dat hij voor zijn fobie wordt opgenomen, maar Saul voorkomt dit uit vrees dat de apparaten in het ziekenhuis zijn fobie nog verder aansterken.

Roel Vermeulen, universitair hoofddocent bij het Instituut voor Risk Assessment toonde aan dat blootstelling aan de velden van zendmasten en elektriciteitspalen de kans op het krijgen van de zenuwziekte ALS (Amyotrofische Laterale Sclerose) verdubbelt. Als is een fatale ziekte waarbij verlamming optreedt ten gevolge van het afsterven van zenuwcellen.

Vermeulen onderzocht samen met zijn collega's medische data van 120.000 Nederlanders in de leeftijd tussen 55 en 69. De data weerspiegelen hun gezondheidstoestand over 17 jaar. Tijdens deze periode stierven 76 mannen en 60 vrouwen aan ALS. Bij de mannelijke patiënten bleken beroepen zoals hoogspanningswerkers, piloten, zaaimachine-operatoren oververtegenwoordigd. Na statistische analyse bleek blootstelling aan de elektrische velden tijdens hun beroepsuitoefening een rol te spelen. 'Ons onderzoek bevestigt eerdere studies die ook al wezen op deze gezondheidsrisico's.'

Heeft Chuck dan toch gelijk en zou iedereen zich uit zelfbehoud moeten gaan wikkelen in aluminium? Weliswaar lijkt een verband aangetoond, maar zelfs voor de hoogspanningswerkers, die het meeste aan deze velden blootstaan, blijft het risico op het krijgen van ALS heel klein. Bij slechts ongeveer twee op de duizend werkers zal de ziekte zich ontwikkelen. Het neemt door de blootstelling toe van ongeveer een tiende procent kans naar twee tiende procent.

Bovendien geldt een verhoogd ALS-risico alleen bij blootstelling aan wisselvelden met een lage frequentie, en dus bijvoorbeeld niet bij die van huishoudelijke apparatuur, wifi-golven of mobieltjes. Ook hebben verschillende collega's, waaronder epidemioloog Paul Pharoah van de universiteit van Cambridge, het Utrechtse resultaat al in twijfel getrokken. 'De getallen zijn immers veel te klein. Het kan dus alleen een schijnverband zijn, een zogeheten false positive.'

Maar Vermeulen wijst erop dat een verdubbeld risico alle aandacht waard is. Hij is een van de initiatoren van het polsbandje-onderzoek van de universiteiten van Utrecht, Toronto en Hong Kong, waarin risicofactoren van het moderne leven in kaart worden gebracht. De grote risicofactoren voor de volksgezondheid, zoals roken, alcohol, slecht eten en asbest zijn inmiddels bekend, maar volgens schattingen verklaren die slechts de helft van de chronische ziekten die ontstaan door omgevingsfactoren, zoals bijvoorbeeld licht, geluid, werkdruk. 'Zeventig tot negentig procent van deze ziekten is in principe te voorkomen.'

Facebook Twitter Whatsapp Mail