Gedwongen naamsverandering bezorgt krachtsporters jaar vol ellende

Het is eind 2024 als studentenkrachtsportvereniging Obelix de domeinnaam voor haar nieuwe website Obelix.fit vastlegt. Ongeveer tegelijkertijd nodigt het bestuur de 130 leden via Instagram uit voor de jaarlijkse nieuwjaarsduik. In één post is een foto van een zwemmende Obelix te zien, in een ander danst hij in een gifje.

Geen moment vermoedt de jonge vereniging wat ze zich op de hals heeft gehaald. Sinds de oprichting in 2016 wordt de verenigingsnaam als vanzelfsprekend gekoesterd. De associatie met de forse “maar beslist niet dikke” Galliër, is ook een logische. Maar de nieuwe website in combinatie met de posts heeft blijkbaar slapende honden wakker gemaakt.

Logo met vlechtjes
In januari 2025 ontvangt het bestuur van studentenkrachtsportvereniging Obelix een aangetekende brief van een Belgische advocaat. Hij verdedigt Les Editions Albert René, een uitgeverij met alle rechten op de Asterix & Obelix-strip en al het werk van de overleden tekenaar Uderzo.

De vereniging zou het auteursrecht en het merkrecht hebben geschonden en wordt gesommeerd om de domeinnaam van de website te wijzigen, de verenigingsnaam te veranderen in iets dat niet lijkt op Obelix en alle sociale media van de vereniging te verwijderen. 

Ook het logo moest worden aangepast. Daarop was een doodshoofd te zien met het helmpje en de vlechtjes van de stripfiguur. Voor iedere actie gaf de advocaat een deadline, op straffe van 1000 euro per overtreding.

Excuus en belofte
Het ongeloof binnen het bestuur is groot. Er wordt juridisch advies ingewonnen bij bevriende juristen. Zij zeggen dat de vereniging als non-profitorganisatie zich waarschijnlijk wel Obelix mag noemen, maar dat ze met de posts de fout in zijn gegaan. Een poging van het bestuur om met een excuus en de belofte van beterschap de kou uit de lucht te halen, loopt op niets uit. De advocaat blijft erbij: de posts moeten worden verwijderd én de vereniging zal ook een andere naam moeten kiezen.

De vereniging krijgt van verschillende kanten te horen dat ze de eisen in een rechtszaal wellicht zouden kunnen aanvechten omdat deze mogelijk niet proportioneel zouden zijn. Maar het vooruitzicht van een juridische strijd met een kapitaalkrachtige tegenstander is weinig aantrekkelijk.  

In maart 2025 wordt besloten om zich voorlopig van de neutrale naam ‘Studenten Krachtsport Vereniging Utrecht', afgekort SKVU, te bedienen en op zoek te gaan naar een nieuwe naam en een nieuw logo. 

Oude merchandise
Veel leden voelen zich overvallen, schieten in de weerstand en weigeren te accepteren dat dit allemaal werkelijk noodzakelijk is. Het zou nog lange tijd duren en veel uitleg van het bestuur vergen voordat zij zich enigszins neerleggen bij de situatie, maar de irritatie over de zwaarwegende ingreep verdwijnt nooit helemaal. Vooral oudere leden lopen in merchandise met de oude logo’s en zien die naam als deel van de identiteit van de vereniging. 

Uiteindelijk wordt tijdens een algemene ledenvergadering (ALV) in mei besloten dat de nieuwe naam SKVU Mammoet gaat worden. Leden hadden via Google Forms suggesties voor nieuwe namen gedaan. Over de top 3 werd vervolgens gestemd tijdens de vergadering. Voor de zekerheid is nog wel even gecheckt of een bouwbedrijf met die naam in Oldenzaal nog moeilijk zou kunnen doen. Maar dat was niet het geval.

En dan moet er nog een nieuw logo komen. Ook daarvoor kunnen leden suggesties doen, maar het proces gaat niet van een leien dakje. Een ontwerp van een creatief bureau wordt verworpen. Daarna ontstaat er rumoer als een bestuurslid zelf met een door AI gemaakt logo komt. Worden grafisch ontwerpers tegenwoordig niet meer serieus genomen?, vragen sommigen zich af. Na wat aanpassingen door een professionele ontwerper (zonder gebruikmaking van AI) kiest de vereniging uiteindelijk toch voor het door het bestuurslid aangedragen logo. Daarop is een mammoet met een halter te zien.

In juli wordt de nieuwe naam en het nieuwe logo gelanceerd. Tijdens de sportmarkt van de Utrechtse Introductie Tijd presenteert de vereniging SKVU Mammoet zich voor het eerst aan de universitaire gemeenschap. Dat is ook het moment van de bestuurswissel. Het oude bestuur dat maandenlang hard heeft gewerkt aan alle wijzigingen en ook het contact met advocaten heeft onderhouden, geeft het stokje over.

Juridische afwikkeling
Als DUB kort daarna navraag doet naar de achtergrond van de naamswijziging, krijgen we het opmerkelijke verhaal al in grote lijnen te horen. Maar de vereniging aarzelt om dit ook publiekelijk te vertellen. In overleg besluiten we te wachten met publiceren totdat alles rond is.

Want het bestuur is op dat moment nog drukdoende met de statutenwijzigingen. De nieuwe naam moet uiterlijk op 1 oktober zijn vastgelegd bij de notaris. Maar deze ontdekt achterstallig onderhoud in de statuten en als de vereniging dan toch nieuwe statuten neemt, dan kan er ook beter even worden gekeken naar de nieuwe Wet bestuur en toezicht regelgeving die sowieso verenigingen vraagt de statuten aan te passen*. Voordat dat allemaal door de leden is goedgekeurd, zijn ze minimaal drie tot vier maanden verder is de inschatting. (Voor * zie comments)

Het Belgische advocatenkantoor strijkt de hand over het hart en geeft uitstel. Op 10 december 2025 is dan uiteindelijk de inschrijving van SKVU Mammoet bij de Kamer van Koophandel helemaal netjes rond. Een grote opluchting, want daarvoor is er dit najaar wel in drie ALV’s gesteggeld over de wijzigingen in de statuten en is het bestuur meerdere malen met kritische vragen teruggestuurd naar de notaris. Voor besluiten moest steeds twee derde van de leden aanwezig zijn bij een AVL. 

De uiteindelijke kosten van het proces komen uit op 1700 euro. Gelukkig heeft de vereniging nog wel iets van reserve en kan er een beroep worden gedaan op een subsidie vanuit de Sportraad.

Vermoeiend en intensief
Begin dit jaar neemt DUB weer contact op. Nu kan er opener worden gepraat, al blijft voorzitter Sanne Somer voorzichtig. De correspondentie met de advocaten wordt als vertrouwelijk beschouwd en krijgen we niet te lezen. We baseren dit artikel vooral op haar informatie en haar herinneringen.

DUB wil graag van het advocatenkantoor AWA weten waarom die een kleine studentensportvereniging zo de duimschroeven aandraait. Maar dat levert niets op. Nadat op verzoek vragen per mail zijn gestuurd, krijgen we te horen dat AWA hier niet op kan reageren. Er zou sprake zijn van een vertrouwelijke overeenkomst tussen zijn klant en SKVU Obelix. “Om die reden kunnen we geen verdere details geven.” 

Terugkijkend noemt Sanne de gang van zaken “heel vermoeiend en intensief”, Ze heeft het afgelopen jaar flink wat vrije tijd moeten stoppen in het bestuderen van statuten, het contact onderhouden met advocaten en notarissen, het organiseren van steeds maar weer nieuwe ALV’s en het communiceren met de leden.

“Het was voor het vorige bestuur al een heel pittige toestand, vooral ook omdat er twee bestuursleden wegvielen. Met het nieuwe bestuur zijn we ermee verdergegaan. Maar dit is natuurlijk niet het type zaken waarom je in een bestuur van een vereniging wilt gaan.”

Beduusd
Net als vrijwel alle leden is Somer nog steeds een beetje beduusd van de intimiderende wijze waarop de club is benaderd. En er is ook wel boosheid. “We zijn zo’n kleine vereniging. Misschien dat we iets niet helemaal goed hebben gedaan. Maar was dan een tik op de vingers niet genoeg geweest? Met onze naam zijn we voor een deel ook onze identiteit kwijtgeraakt. Die moeten we nu weer helemaal opnieuw opbouwen.” Met ook een nieuwe website: Mammoet.fit.

In Utrecht is er ook nog de studievereniging Asterix van Keltisch. Die naam heeft de vereniging al 25 jaar. In al die tijd zijn er nooit problemen geweest, laat voormalig bestuurslid Hannah Aantjes weten.

Mogelijk verschilt de situatie ook iets van die van de krachtsportvereniging. Het logo van Asterix biedt bijvoorbeeld geen enkele associatie met de kleine Gallische held. Maar de ophef rondom Obelix was wel “een momentje om even na te denken”, zegt Aantjes. 

“We waren ons er al wel van bewust dat we geen afbeeldingen van de stripfiguur op onze socials moesten plaatsen. Maar we zijn nu nog alerter.” 

In Nijmegen heet de studentenrugbyvereniging Obelix. Het bestuur daar laat weten al decennialang over een licentie van de uitgever te beschikken. Op basis daarvan mogen ze de naam gebruiken en een logo waarop Obelix te zien is met een rugbybal op zijn rug in plaats van een menhir.