Hoe een student een kamer in Utrecht vindt

Veel studenten dromen van een kamer met uitzicht op de Dom. Wie van het terras, cultuur, rumoerigheid en de studentenverenigingen houdt, woont het liefst “binnen de singels”. De realiteit is dat het al heel moeilijk is om in andere delen van de stad een woning te vinden. 

Volgens de Landelijke Monitor Studentenhuisvesting van kenniscentrum Kences behoort Utrecht tot de studentensteden met de hoogste druk op de kamermarkt. Gemiddeld moeten studenten zo’n 5,3 maanden zoeken voordat ze iets gevonden hebben.

In 2025 was er volgens de gemeente Utrecht een tekort van 4400 kamers voor studenten van het hbo en universiteit. Dat is iets minder dan een jaar eerder. Er komen minder internationale studenten naar Nederland dan verwacht. Ook blijven meer studenten thuis wonen. 

Maar wat niet helpt is de daling van het aantal particuliere kamers. Door aanpassingen van de huurregels vinden steeds meer huisbazen de verhuur niet meer rendabel en zij verkopen hun huizen. Dat zorgde in Utrecht voor een terugloop van het aanbod met 800 kamers binnen een jaar.

Voor 2030 worden zo’n 4000 nieuwe woningen gebouwd voor Utrechtse studenten. Er wordt nog gezocht naar locaties voor 1300 andere woningen. Daarmee moet een einde komen aan het tekort. Maar op dit moment blijft de vraag: hoe kom je dan toch aan een (droom)kamer in deze overspannen kamermarkt?

Numero uno kamerverhuurder: de SSH 
Bij de grootste Utrechtse studentenhuisvester SSH draait het om inschrijftijd, het is beter om je vandaag in te schrijven dan morgen. Inschrijven kan vanaf je zestiende. 

Na inschrijving bij de coöperatie duurt het nog drie tot vier jaar voordat je een kamer kunt krijgen. Daarmee is de wachttijd in Utrecht het langst van alle steden waar de SSH verhuurt. 

Wel verschilt de inschrijftijd die nodig is per complex en het moment waarop je zoekt. Vooral in de maanden augustus en september is het door nieuwe aanwas niet gemakkelijk een plek te bemachtigen.

Niet geheel verrassend is een kamer in een stadspand moeilijker te krijgen dan bijvoorbeeld een kamer op “de IBB”. In het complex, dat in de jaren zestig werd gebouwd, wonen ongeveer 1300 studenten in gedeelde woningen. Dat dit een gezellige chaos veroorzaakt, hoeft niet verder uitgelegd te worden.

Verder hanteert de SSH twee soorten systemen voor het toewijzen van woningen: hospiteren en bezichtigen. Bij het eerste, traditionele systeem worden vijftien hospitanten met de langste inschrijftijd uitgenodigd voor een hospiteeravond. Samen met de andere hospitanten ga je dan op bezoek bij je potentiële nieuwe huis. De bewoners bepalen wie hun nieuwe huisgenoot wordt.

Bij een bezichtiging gaat het enkel en alleen om inschrijftijd. Heb je de meeste maanden inschrijftijd en wil je de kamer of studio, dan is die voor jou. Je kan een woning zelfs accepteren zonder deze te komen bekijken.

Beide systemen hebben hun voor- en nadelen. De SSH mikt erop om steeds meer woningen via inschrijftijd te verdelen.

Utrechts studentenhuis, foto DUB

Particuliere huur
Wie bij de SSH niet genoeg inschrijftijd heeft, moet via een andere route aan een kamer komen. Maar niet getreurd, particuliere verhuurders hebben ongeveer de andere helft van de studentenwoningen in Utrecht in beheer.

Maar waar de SSH een duidelijke site heeft en het toewijssysteem transparant is, is dat in de particuliere huur niet het geval. Het vinden van de juiste sites is een uitdaging, dezelfde kamers staan soms op verschillende sites en vaak moet je betalen om op deze kamers te reageren (zie een overzicht gemaakt door studentenunie Vidius). Verder is vaak onduidelijk op basis waarvan je wordt uitgenodigd voor een bezichtiging en hoe de kamer dan toegewezen wordt.

Voor wie zoekt binnen de particuliere huur kan het afstoffen van een oud Facebookaccount uitweg bieden. In verschillende groepen op het platform worden kamers en studio’s aangeboden. 

Het grote voordeel is dat reageren gratis is. Meestal mail je je potentiële huisgenoten informatie over jezelf en wat foto’s. Zij kiezen vervolgens mensen die ze uitnodigen voor de hospiteeravond. Omdat vaak erg veel mensen reageren, is de kans dat je uitgenodigd wordt niet groot. Voor wie deze weg wil bewandelen, loont het om met een goed geschreven bericht, een filmpje of wat anders op te vallen.

Bellen complex Tuindorp-West, foto DUB

‘No internationals’
Voor internationale studenten is de zoektocht via Facebook lastiger. “No internationals”, vermelden de meeste advertenties. De meeste huizen hebben als voertaal Nederlands, en lijken dat zo te willen houden. Ook buiten de Facebookgroepen hebben internationals het moeilijker, inschrijftijd bij de SSH hebben ze meestal niet. Eerder verscheen in DUB een verhaal over de moeizame kamerzoektocht voor internationals.

De SSH reserveert een deel van haar woningen voor internationale studenten die tot 12 maanden in Nederland studeren. Daarnaast bieden verhuurders zoals Plaza en Xior studio’s en kamers aan voor internationals.

Kamer of studio?
Binnen zowel de particuliere als de sociale sector is er de keuze tussen een kamer of een studio. Al zullen de meeste woningzoekende studenten niet veel te kiezen hebben.

Maar wonen in een kamer of in een studio levert wel heel andere ervaringen op. Wie in een woning woont waarin douche, keuken en woonkamer gedeeld worden, heeft meer contact met zijn huisgenoten. In een studio heb je alles voor jezelf. Dat kan fijn zijn, maar sociale interactie wordt wel iets dat je buiten de deur op moet zoeken.

Verschillende studenten hebben natuurlijk verschillende behoeften, maar uit onderzoek blijkt dat het met het welzijn van studenten die in kamers wonen beter is gesteld dan met het welzijn van de in studio’s wonende studenten. 

Opvallend, en volgens velen problematisch, is dat er veel meer nieuwe studio’s gebouwd worden dan kamers. Van de nieuwe studentenwoningen die tussen 2020 en 2022 in Utrecht werden gebouwd, waren er 2240 studio’s. In diezelfde tijd werden maar 200 kamers opgeleverd. Een recent voorbeeld is het nieuwbouwcomplex High Five, in augustus nemen daar 921 studenten hun intrek. Het overgrote deel van de studenten, 721, komt in een studio terecht.

Een belangrijke oorzaak van dit probleem is de financiële prikkel die vanuit de huurtoeslag komt. Deze toeslag heeft als doel om huurders met een laag inkomen tegemoet te komen. Maar huurders van kamers, in tegenstelling tot huurders van studio’s, komen vaak niet in aanmerking voor de toeslag.

Woonkamer Tuindorp-West voor de verbouwing, foto DUB

Alternatieven
Er zijn natuurlijk nog alternatieve manieren om een kamer te vinden. Zo zijn er afgelopen jaren meerdere huizen gekraakt in Utrecht. Er is ook nog de optie om juist dat kraken te voorkomen: anti-kraak wonen. Beide geven je als huurder weinig zekerheid, je kan de woning gemakkelijk verliezen. Bij kraak kan je daarnaast een strafblad krijgen. Het belangrijkste voordeel is dat antikraak goedkoop is, en kraken zelfs gratis.

Verder zijn er ook nog woongroepen. Vaak zijn deze ideologisch gedreven. Mensen met gedeelde levensvisies delen een huis. Omdat deze gedeelde visie de drijfveer is achter het samenwonen, is het voor buitenstaanders lastiger om een plek in een woongroep te bemachtigen.

Het oudste type studentenwoning blijft nog over: een kamer bij een hospita. Bij deze vorm van huisvesting woon je samen met de verhuurder van de woning. Vaak zijn dit mensen met extra ruimte in hun huis, die wat bij willen verdienen.

Voor wie niet meteen een vast contract weet te bemachtigen, is onderhuur een goede optie om de studentenwoningmarkt te betreden. De concurrentie is minder moordend. Daarnaast is het een goede manier om de onderhuurperiode als een lange hospiteeravond te gebruiken. Mocht er dan een kamer vrijkomen, dan is de kans groot dat je er als onderhuurder in kunt trekken.