UU-studenten maken zich vooral zorgen over de toekomst

DUB wil de UU-gemeenschap meer betrekken bij wat we publiceren op onze website en sociale media. Daarom lanceerden we Deep Dive, een project waarin we lezers laten bepalen welke onderwerpen onze journalisten gaan uitdiepen.

In totaal namen 134 studenten deel aan de tweede editie van Deep Dive van DUB. Dat deden ze door onze online vragenlijst in te vullen, deel te  nemen aan polls op Instagram en WhatsApp, of persoonlijk, in gesprek met ons team in het Utrecht Science Park en de Universiteitsbibliotheek Binnenstad. 

We legden drie thematische vragen voor en vroegen de studenten te bepalen op welke vraag we ons het best konden gaan richten. Van de respondenten kozen er 57 voor de vraag: “Hoe blijf je hoopvol over de toekomst?” Dat is het onderwerp waar ze zich het meest zorgen over maken.

“Wordt de vrijheid van meningsuiting bedreigd?” kwam op de tweede plaats, met 50 stemmen. De minst populaire optie was “Hoe kunnen we een gezondere relatie met onze telefoons hebben?”. Die werd gekozen door 27 respondenten.

Onzeker, machteloos en op zoek naar zeggenschap
De 57 studenten die voor het ‘winnende’ thema kozen, maken zich grote zorgen over de toestand in de wereld. Klimaatverandering, oorlogen en de snelle opkomst van kunstmatige intelligentie werden allemaal genoemd als factoren die hen onzeker maken over de toekomst.

Veel respondenten hebben aangegeven behoefte te hebben aan concrete tips over hoe ze met die gevoelens kunnen omgaan en kunnen voorkomen dat hun geestelijke gezondheid wordt geschaad.

Sommige studenten voelen zich ook machteloos. Ze willen graag aan een betere toekomst voor zichzelf en anderen werken, maar weten niet waar ze moeten beginnen en ook niet of wat ze doen veel uitmaakt. 

“Hoe kunnen we echt impact hebben?” “Hoe kun je de wereld daadwerkelijk verbeteren?” En: “Hoe kan de Universiteit Utrecht studenten ondersteunen om optimistischer te worden en meer zeggenschap te voelen?”. Het zijn allemaal vragen waar respondenten mee worstelen.

Anderen interpreteerden de vraag meer individueel: ze weten niet wat ze na hun studie moeten doen en zijn onzeker over hun eigen toekomst. Ze vragen zich af of ze een leuke baan zullen vinden en gelukkig kunnen zijn. Zorgen over de arbeidsmarkt en de stijgende kosten van levensonderhoud spelen hierbij een rol.

Zoals beloofd zal DUB de resultaten nauwkeurig bestuderen en ernaar streven om, met hulp van wetenschappers van de Universiteit Utrecht, zoveel mogelijk perspectieven op de winnende vraag te bieden. We zullen dialoogsessies organiseren, vragen van studenten voorleggen aan experts en columnisten vragen om over het winnende onderwerp te schrijven, om maar een paar ideeën te noemen die in de pijplijn zitten.

Natuurlijk zijn er geen definitieve en allesomvattende antwoorden op de vraag hoe je hoopvol kunt blijven over de toekomst. DUB hoopt echter een diepere analyse te kunnen bieden van de sociale, economische en psychologische factoren die tot de gevoelens van hopeloosheid en machteloosheid leiden. Samen met een onderzoek naar mogelijke volgende stappen die studenten kunnen zetten, kan dit wellicht helpen een weg vooruit te zien. Blijf ons dus volgen!

Een andere relevante vraag
De vraag “Wordt de vrijheid van meningsuiting bedreigd?” eindigde op de tweede plaats, met 50 stemmen. Opmerkelijk was dat internationale studenten in vergelijking met de Nederlandse studenten vaker voor dit thema kozen. 

Een internationale student die onze online enquête invulde, schreef: “Als mensen klagen over de vrijheid van meningsuiting, verwachten ze meestal dat anderen naar hen luisteren. Ik heb het gevoel dat ze geen onderscheid kunnen maken tussen ‘vrijheid van meningsuiting’ en ‘vrij van consequenties’. Met andere woorden: wat betekent vrijheid van meningsuiting eigenlijk?”

Iemand anders vroeg zich af waarom mensen tegenwoordig “zo gevoelig” lijken, terwijl een andere student opmerkte dat sommige mensen “zichzelf progressief noemen, ook al zijn ze enorm bekrompen”.

Deze internationale studenten maken zich ook zorgen over academische vrijheid en over de vraag hoe de universiteit afwijkende en minderheidsstandpunten aan bod kan laten komen zonder dat de vertolkers daarvan angst voor repercussies hoeven te hebben.

Hoewel we nog een enquête nodig zouden hebben om precies vast te stellen waarom er zo’n duidelijk verschil is tussen Nederlandse en internationale studenten, bieden een paar antwoorden in onze enquête aanknopingspunten. “Ik denk niet dat de vrijheid van meningsuiting in Nederland bedreigd wordt zoals in andere landen”, zei een Nederlandse respondent. “Ik zou dit onderwerp alleen graag diepgaand behandeld zien als DUB ook over andere landen spreekt. Ik denk niet dat het hier een probleem is”, meende een andere Nederlandse respondent.

Aangezien studenten, met name die uit het buitenland, ook veel belang hechten aan dit onderwerp, heeft DUB besloten daar rekening mee te houden, ook al won de vraag over vrijheid van meningsuiting niet. Daarom moeten ook lezers die op de vraag over vrijheid van meningsuiting hebben gestemd, onze website zeker in de gaten blijven houden. In de tussentijd kunnen ze onze artikelen over democratie bekijken, een van de onderwerpen waar we in 2026 extra aandacht aan besteden.

Dit verhaal verscheen op 15 april 2026 op DUB en is speciaal voor de nieuwe studenten van de Universiteit Utrecht even terug op onze voorpagina.