Waarom je moet stemmen voor U-raad en faculteitsraden - Uitgelegd in 8 vragen

Ze hebben toch geen invloed... 

Steeds vaker klinkt de klacht dat studenten en medewerkers te weinig inspraak hebben aan de universiteiten. Maandag 1 juni tot en met woensdag 3 juni kun je daar iets aan doen. Dan zijn de verkiezingen voor de belangrijkste medezeggenschapsorganen van de universiteit: de Universiteitsraad die het gesprek voert met het College van Bestuur (CvB), en de faculteitsraden die spreken met de faculteitsbesturen.

Acht vragen over wat je moet weten voor je gaat stemmen:

Hoe zijn de raden samengesteld?
In de Universiteitsraad zitten twaalf studentleden en twaalf medewerkers. De studenten worden elk jaar opnieuw gekozen. De medewerkers hebben een zittingstermijn van twee jaar. Deze U-raad-verkiezingen gaat over de zetels van de twaalf studentleden. Ook verschillende faculteitsraden hebben verkiezingen, soms ook voor medewerkers als er zetels in het afgelopen jaar vacant zijn gekomen. (Meer info over jouw faculteitsraad vind je via deze pagina)

Hoeveel partijen doen mee aan de verkiezingen? Waar staan ze voor?
Maar liefst zes partijen dingen mee naar de zetels in de U-raad. Via het kieskompas dat de U-raad heeft opgesteld kun je bekijken welke studentpartij het beste bij je eigen ideeën past. Via deze video kun je kennis maken met de lijsttrekkers van de partijen en hun ideeën.

Wat heeft de U-raad bereikt?

1. De U-raad heeft in samenwerking met de bibliotheek en de faculteiten voorkomen dat het Skills Lab zou worden wegbezuinigd. Het College van Bestuur (CvB) wilde het opheffen. Doordat dit is tegengehouden hebben studenten nog steeds toegang tot cursussen scriptie schrijven, studievaardigheden en andere ondersteunende activiteiten.
2. Op aandringen van de U-raad zal het stenen binnenterrein van de Universiteitsbibliotheek aan de Drift de komende periode worden getransformeerd in een groene plek waar je in de zomer in de koelte kunt verpozen.
3. De U-raad is er na een paar jaar aandringen in geslaagd om de examenreglementen te laten aanpassen. Hierdoor zijn de herkansingsregels enigszins versoepeld. Maar de studentengeleding in de raad vindt het glas nog steeds half leeg en wil bijvoorbeeld dat je ook mag herkansen als je lager dan een 4 hebt gescoord op een tentamen.
4. De U-raad is mede-initiatiefnemer van beleid dat er op is gericht meer diersoorten te laten terugkeren op het Science Park. De biodiversiteitsfietstocht over De Uithof is een jaarlijks evenement om de resultaten in beeld te brengen.

Wat kunnen de U-raad en faculteitsraden?
De UU heeft 37.500 studenten, 9000 medewerkers en een begroting van 1,2 miljard euro per jaar. Het College van Bestuur maakt beleid om deze middelen zo goed mogelijk in te zetten. De U-raad en de faculteitsraden zijn belangrijke gesprekspartners via welke het CvB en de faculteiten aangegeven krijgt hoe studenten en medewerkers denken over bepaalde zaken.

Zo stelde de U-raad de afgelopen periode vragen over het reisbeleid van de UU en handhaving daarvan. Ook het schrappen van de Engelstalige track bij de studie economie en het feit dat de medewerkers niet vooraf werden gehoord, werd bekritiseerd in de U-raad en faculteitsraad. (Het college bood hier zijn excuses voor aan en de track blijft na nieuw kabinetsbeleid bestaan). De U-raad en de faculteitsraad volgt de bezuinigingsronde bij Geesteswetenschappen en stelt daar vragen over. Ook wist de U-raad bij te dragen aan het beter beschrijven van het recht om te demonstreren op terreinen en in de gebouwen van de UU.

Waar ligt de grens van de invloed van de U-raad?
De bevoegdheden van de U-raad zijn niet dezelfde als die van een parlement. De U-raad heeft geen wetgevende bevoegdheid. De raad kan dus niet zelf met voorstellen komen, die aannemen, waarna het CvB hieraan gehouden is. De U-raad kan ook niet het beleid van het college amenderen, ofwel wijzigen op punten.

De U-raad is een medezeggenschapsorgaan. Dat betekent dat de raadsleden samen met het CvB en de Raad van Toezicht (die het college controleert) verantwoordelijkheid heeft over de gang van zaken aan de universiteit.

De universiteitsraad en de faculteitsraden hebben in dit samenspel adviesrecht op alle onderwerpen. Ze mogen meepraten. Ze mogen ongevraagd advies geven, nota’s indienen. Het CvB mag de adviezen naast zich neerleggen, maar moet dan motiveren waarom het dit advies niet opvolgt.

Een voorbeeld van een paar jaar geleden: De universiteit wilde in samenwerking met het CBS een onderzoek doen naar de achtergronden van medewerkers. Ook de etniciteit zou hierin worden meegenomen in deze Barometer Culturele Diversiteit. De U-raad gaf toen ongevraagd advies en zei: we missen hier in dit voorstel een paragraaf waarin wordt beschreven hoe de privacy van de medewerkers wordt beschermd. Het CvB wilde het onderzoek toch doen. De Raad zei: wij gaan hier niet in mee. Uiteindelijk is het onderzoek niet doorgegaan en heeft het CBS het onderzoek zoals destijds voorgesteld ingetrokken.

Op sommige terreinen heeft de Universiteitsraad ook instemmingsrecht. Ze kan dan door niet in te stemmen universiteitsbeleid blokkeren. Dat geldt voor de jaarlijkse begroting en voor de onderwijs- en examenregeling (OER). En ook voor het studentenstatuut dat uitlegt wat jij van de universiteit en de universiteit van jou mag verwachten. Ook de studentenondersteuningsregelingen, die verschillende voorzieningen bieden wanneer je extra steun nodig hebt, vallen onder dit instemmingsrecht, waarmee de U-raad effectief invloed kan uitoefenen.

Is de invloed van de U-raad de afgelopen jaren toegenomen of afgenomen?
Tussen 1969 en 1989 was de Universiteitsraad het hoogste orgaan van de universiteit. De raad mocht overal over meebeslissen. Het College van Bestuur voerde uit wat de raad besloot. Met ingang van 1 september 1998 werd de structuur van het universitair bestuur gewijzigd door de Wet Modernisering Universitaire Bestuursorganisatie (MUB). Gevoed door de in de westerse wereld school makende ideeën omtrent New Public Management leidde deze ingrijpende organisatieverandering tot een versteviging van de positie van het College van Bestuur.

Macht hebben U-raadsleden dus niet. Invloed wel. Ze mogen meepraten, meedenken, maar niet meebeslissen. Het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) lobbyt in Den Haag al jaren om de universiteitsraden meer macht te geven. Ook binnen de UU speelt deze discussie met regelmaat op.

Waarom kan het belangrijk zijn om te stemmen?
Een stem op een kandidaatstudentlid is een stem voor iemand die namens jou een stem laat horen. Hoe meer studenten stemmen, des te meer achterban de U-raad heeft, en des te meer zeggingskracht ze in de schaal kunne leggen in de discussie met het CvB. Bij een lage opkomst zou de raad minder serieus kunnen worden genomen.

Hoe kun je stemmen?
Je kunt je stem voor de U-raad uitbrengen via deze pagina. Via je UU-mailadres heb je ook een uitnodiging gehad om te stemmen voor U-raad en faculteitsraad. Je kan stemmen tot en met 3 juni. De digitale stembus sluit om 23.59 uur.