Wat willen de Utrechtse politieke partijen voor studenten?

Voor dit artikel bestudeerde DUB de verkiezingsprogramma’s van de negen grootste partijen in de huidige gemeenteraad. Dat zijn (van groot naar klein): GroenLinks, D66, VVD, PvdA, CDA, Partij voor de Dieren, Volt, ChristenUnie en Student & Starter. GroenLinks-PvdA doet bij de komende gemeenteraadsverkiezing mee met een gezamenlijke kandidatenlijst en één verkiezingsprogramma. In totaal zitten er zeventien politieke partijen in de gemeenteraad. De linkjes naar de verkiezingsprogramma's van de politieke partijen staan onderaan het artikel.

Wonen
Het is voor studenten in Utrecht lastig om een studentenkamer te vinden. Alle partijen willen de wooncrisis aanpakken, maar de manier waarop verschilt: waar de ene partij meer inzet op huurwoningen, wil de andere juist meer koopwoningen. Ook over studentenhuisvesting lopen de ideeën uiteen. 

Student & Starter wil dat Utrecht tot 2030 minstens tienduizend studentenwoningen bouwt. In een nieuwe grote wijk die in de polder Rijnenburg komt, wil Student & Starter “een modern en hoogwaardig IBB 2.0”. Daarnaast wil de partij de vergunningsplicht afschaffen voor woningdelen. . Als je met meer dan drie personen een woning wilt delen, moet je momenteel een vergunning aanvragen bij de gemeente Utrecht.

De ChristenUnie wil met corporaties en marktpartijen afspraken maken over de bouw van studentenkamers en -huizen en woningdelen makkelijker maken. Met verhuurders van studentenwoningen zou de partij afspraken willen maken over verduurzaming, omdat studenten “vaak veel geld kwijt” zijn aan hun energierekening. 

D66 en CDA geven bij het bouwen van woningen prioriteit aan middenhuur, woningen met een maximale huur van 1200 euro, en niet aan studentenkamers. D66, CDA en Volt willen voor meer studentenhuisvesting zorgen door bestaande ruimte efficiënter te gebruiken, bijvoorbeeld door andere woonvormen te kiezen. D66 is voor het delen van één studentenkamer met meerdere studenten. Het CDA wil “creatieve oplossingen”, zoals meer hospitaverhuur en Volt noemt meer woongroepen als voorbeeld van experimentele woonvormen die de wooncrisis kunnen verlichten. D66 wil daarnaast bestaande studentencomplexen, zoals de laagbouw in het Tuindorp-West Complex (TWC) uitbreiden. Dat kan momenteel niet, omdat het TWC een monumentale status heeft, maar D66 wil onderzoeken of dat toch kan.

De drie partijen willen daarnaast vooral inzetten op studentenhuisvesting met gedeelde voorzieningen en niet op studio’s. Het CDA wil dat bij studentenhuisvesting een zo laag mogelijke parkeernorm komt. De resterende ruimte kan worden gebruikt voor wonen. D66 wil dat een klein deel van de studentenhuizen wordt toegewezen zonder hospiteren. Volt vindt dat het kiezen van eigen huisgenoten een “waardevolle traditie” en een recht is. Experimenten die hospiteren inperken, steunt Volt niet.

GroenLinks-PvdA, VVD en Partij voor de Dieren zeggen dat ze voor voldoende betaalbare studentenhuisvesting willen zorgen, maar in hun partijprogramma’s staan geen concrete plannen voor de wijze waarop ze dat willen doen. GroenLinks-PvdA schrijft dat zij samen met woningcorporaties vooral sociale- en middenhuur wil realiseren. De partij wil malafide huurders hard aanpakken. De VVD wil juist meer koopwoningen en minder regels bij het bouwen van woningen. De Partij voor de Dieren wil landelijk de veehouderij verminderen en de vrijgekomen ruimte besteden aan wonen en natuur.

Fiets en openbaar vervoer 
De ruimte in Utrecht is schaars. De meeste gemeentepartijen zijn het met elkaar eens over de manier waarop de ruimte voor vervoer moet worden ingedeeld. GroenLinks-PvdA, D66, Partij voor de Dieren, Volt, Student & Starter en ChristenUnie vinden dat er meer ruimte moet komen voor de wandelaar, fietser en het openbaar vervoer. 

Alleen de VVD wil het huidige beleid waarbij “de auto de stad uit gepest wordt” stoppen en komt op voor de automobilist. Ze wil dat onder andere doen door de parkeertarieven te bevriezen. Voor de fietser wil de VVD de bestaande fietspaden anders inrichten zodat deze veiliger worden en fietsers beter kunnen doorfietsen. Over het openbaar vervoer zegt de partij weinig, alleen dat ze voor de aanleg van een tramlijn naar de nieuwe wijk in polder Rijnenburg is. 

Het CDA wil voor het ov ‘regiohubs’: verkeersknooppunten aan de rand van de stad die binnenkomend auto- en treinverkeer moeten opvangen. Vervolgens kunnen bezoekers met de fiets, bus of tram naar de stad. Het CDA zegt niet veel over fietsen, behalve dat slecht geparkeerde fietsen moeten worden verwijderd. Van de ChristenUnie moeten er ook meer P+R-locaties aan de rand van de stad komen en de partij wil de verbindingen naar en tussen verschillende stations in Utrecht verbeteren om de druk op Utrecht Centraal te verminderen

GroenLinks-PvdA wil dat Utrecht de fiets- en wandelhoofdstad van Nederland wordt. De partij wil meer bus- en tramlijnen en wil dat bussen en trams minstens elke vijftien minuten rijden. D66 wil minder parkeerplaatsen en deze ruimte gebruiken voor het bouwen van woningen, vergroening, fietsen en openbaar vervoer. D66 en Student & Starter willen dat de tram naar het Utrecht Science Park (USP) ook in de weekenden rijdt. Ook moet het USP wat D66 betreft een ‘nachtfietsroute’  krijgen met betere verlichting voor studenten die uitgaan. 

De Partij voor de Dieren wil vervuilend verkeer weren en is voor een autovrije binnenstad. Ze wil fietsen stimuleren door meer doorfietsroutes aan te leggen, maar de aanleg van fietspaden, autowegen en bus- en trambanen mag niet ten koste gaan van het groen. 

Volt, Student & Starter en ChristenUnie willen meer fietsstraten, waar auto’s te gast zijn en maximaal 30 km per uur mogen rijden. Volt wil daarnaast meer parkeerplekken voor fietsen en onderzoeken of een tram naar Zeist mogelijk is. Student & Starter wil betaald parkeren in de stad uitbreiden om autobezit te ontmoedigen en de opbrengsten daarvan investeren in betere fietsroutes en vergroening.

Stad en nachtleven
Studeren in Utrecht betekent ook feesten. De plannen van de politieke partijen voor het Utrechtse culturele leven verschillen: moet er bijvoorbeeld meer ruimte komen voor horeca, musea of het uitgaansleven? GroenLinks-PvdA wil dat cultuur toegankelijk is voor iedereen, ook voor bijvoorbeeld mensen die neurodivergent zijn, en dat de stad veilig is voor trans, queer en religieuze minderheden. 

D66 wil een nieuwe concertlocatie en een vast festivalterrein. Leegstaande gebouwen en openbare ruimte wil D66 benutten voor culturele en creatieve initiatieven. De (nacht)cultuur in de Cartesiusdriehoek bij de Amsterdamsestraatweg waar onder meer de Nar, de Nijverheid en het Hof van Cartesius zijn gevestigd, moet van D66 worden beschermd. De VVD zegt niet veel over het uitgaansleven van Utrecht, maar wil wel meer ruimte voor nieuwe horeca en terrassen. Het CDA daarentegen wil horeca en evenementen beter spreiden in de stad en wil een maximum voor het aantal horecagelegenheden in de binnenstad. Het CDA ziet een bruisende foodhall in Utrecht wel zitten. De partij is tevreden met het Utrechtse nachtleven, maar mist vooral nog een ‘stadsgarderobe’  waar je veilig je jas op kunt hangen en je tas achterlaten. Steden als Nijmegen en Groningen hebben wel zo’n voorziening 

De Partij voor de Dieren vindt een feestje leuk, maar er moet wel rekening worden gehouden met omwonenden, dieren, natuur en klimaat. Festivals en grote evenementen mogen van de Partij voor de Dieren niet in natuurgebieden plaatsvinden en organisatoren moeten zich houden aan strenge regels om geluidsoverlast en lichtvervuiling tegen te gaan. De partij wil dat de gemeente broed- en werkplaatsen zoals Vechtclub XL en in de Cartesiusdriehoek ondersteunt. Ook Volt wil investeren in kunst en cultuur door voor voldoende betaalbare ateliers, repetitieruimtes en tentoonstellingsplekken te zorgen. Volt wil in de stad duurzame, kleinschalige evenementen en grote evenementen in polder Rijnenburg, waar op z’n vroegst in 2035 een evenementterrein komt. 

Student & Starter wil dat er structureel budget komt voor het uitgaansleven in het cultuurbeleid van de gemeente Utrecht. Leegstaande panden moeten worden gebruikt voor culturele en nachtinitiatieven. Er moet van de partij meer nachtleven in wijken buiten het centrum komen. Ook wil Student & Starter de verplichte sluitingstijden voor horeca en winkels afschaffen. Van de ChristenUnie moet de gemeente erop toezien dat het nachtleven veilig en gezellig blijft en noemt daarbij specifiek het studentenleven. ChristenUnie wil stevig handhaven op alcohol- en drugsoverlast.

Utrecht Science Park
De leefbaarheid van het Utrecht Science Park moet beter vinden bijna alle politieke partijen. D66, VVD, CDA, Student & Starter, Volt en ChristenUnie schrijven in hun verkiezingsprogramma dat ze betere voorzieningen willen op de campus. Alleen GroenLinks-PvdA noemt de campus niet in het verkiezingsprogramma. Meerdere partijen willen een grotere supermarkt op het USP. Bewoners van de campus maken zich daar al jarenlang hard voor. De VVD wil bijvoorbeeld een supermarkt, horeca en pakketpunten. 

Student & Starter wil dat het USP een “volwaardige wijk” wordt met een grotere supermarkt met “betaalbare prijzen”. Ook wil de partij dat er meer winkels komen, zoals een drogisterij en een boekenwinkel, en cafés. Volt wil meer groen en ontmoetingsplekken op het USP, en wil het makkelijker maken om een studentenkroeg of andere voorzieningen te openen. De partij wil de “druk opvoeren” voor een grotere supermarkt. 

D66 wil het USP upgraden naar een “levendige, groene stadswijk” met woningen, horeca, cultuur en winkels. Er zouden volgens D66 bovendien niet alleen studenten op de campus moeten kunnen wonen. D66 wil in totaal zesduizend woningen bouwen voor studenten, medewerkers, onderzoekers en internationals. Ook het CDA is voor meer studentenwoningen bij universiteitsgebouwen. 

Partij voor de Dieren wil meer ontmoetingsplekken en wil het jaarlijkse evenement Diergeneeskunde Outdoor Event verbieden. Omdat hier dieren worden ingezet, ziet de partij dit als dieronvriendelijk vermaak.

Verkiezingsprogramma’s:
GroenLinks-PvdA
D66
VVD
CDA
Partij voor de Dieren
Volt
Student & Starter
ChristenUnie

Er doen twintig partijen mee aan de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart.