‘Zonder afwastaak wordt het een shitshow’

Nee, schoonmaken is voor de meeste studenten geen hobby. Toch moet het gebeuren en omdat de meeste studentenhuizen geen schoonmaakster kunnen betalen, moeten de bewoners dat zelf doen. Daarvoor hebben de meeste huizen een schoonmaakrooster, maar hoe zorgen ze ervoor dat iedereen netjes zijn taak vervuld?

‘Het gootsteenputje niet schoonmaken is half werk’

UU-studenten Melvin (24), Inge (23), en Larissa (24) wonen met nog vijf andere studenten en met veel plezier in de IBB-hoogbouwflat. Vandaag is een beetje een chaotische dag: Larissa is jarig en daarom is er vanavond een feestje. De dienstdoende journalist komt Melvin en Inge beneden tegen bij de ingang en help de pizza’s en drank mee naar de vijfde verdieping te zeulen. 

Eenmaal boven vertellen ze dat ze een maand geleden hun halfjaarlijkse huisvergadering hebben gehad waar dit keer het schoonmaakrooster op de agenda stond. Hun huis was viezer dan ze eigenlijk wilden en het was nodig om iedereen weer scherp te krijgen, zeggen ze. 

Het probleem was niet dat huisgenoten hun taak verzaakten, probleem was dat niet iedereen zijn taak even grondig deed. Vandaar dat in de vergadering werd afgesproken om voortaan  met boetes te werken. Wie zijn taak niet doet, of niet goed genoeg, krijgt nu een boete van 3 euro. Dat geld gaat in de huispot waar gezamenlijke boodschappen en uitjes van worden betaald.

De invoering van de boete leverde geen discussie en geen stress op. Ze bleven relaxed en maakten het niet persoonlijk. Daar was Inge wel blij mee. “Als je soms hoort hoe het bij andere huizen uit de hand kan lopen qua ruzies, ben ik erg blij met waar ik nu woon”.

“Ik hoop dat die boetes gaan helpen”, zegt Larissa. “Je kan de keukentaak wel doen, maar als je het gootsteenputje niet schoonmaakt en zooi laat liggen, blijft het half werk.” Een boete is ook niet het allerergste, vindt ze. “Ik hoorde laatst dat in een ander huis een huisgenoot moet zien dat je je taak doet. Anders mag je het niet afstrepen. Doe even rustig met je surveillancestaat!”

Melvin die  al 3,5 jaar in het huis woont, geeft toe dat hij een van degenen was die het schoonmaakwerk een beetje liet versloffen. “Toen ik er net kwam wonen, had ik er echt zin in en was ik een van de kartrekkers in huis qua schoonmaken. Maar goed, toen ik zag dat het huis niet goed schoon gehouden werd, werd ik ook nonchalanter, waardoor ik minder gemotiveerd was om goed schoon te maken.” 

Nu doet hij weer beter zijn best en Melvin ziet dat het nu schoner in huis is. “Als het gezellig is met elkaar, wil je ook meer voor elkaar doen. Ik heb nu echt de neiging om goed schoon te maken, dat zie ik ook bij de anderen.”

Iedereen doet eens per week een van de acht huistaken (zie afbeelding). Het is de bedoeling dat iedereen elke week een andere taak doet.

‘Zonder afwastaak wordt het een shitshow’

Een klassiek IBB-huis met vrolijke muurschilderingen in de laagbouw. Hier woont Wouter (21) al tweeënhalf jaar met vijftien huisgenoten. In het hele huis slingeren allerlei spullen rond zoals lege bierflesjes, gebruikte pizza-dozen, uitgeknipte krantenartikelen met jolige quotes en viezigheid waarvan de herkomst onduidelijk is.

“Het is vandaag rommeliger dan normaal”, zegt Wouter als we de keuken binnenlopen die vol staat met vieze vaat. In theorie moet iedereen zijn eigen afwas doen, maar er blijft regelmatig wat staan waardoor elke bewoner een dag dienst heeft om die achtergebleven vaat te doen. “Degene die de afwas moest doen, was het vergeten. Hij komt net van Lowlands en is te brak om het alsnog te doen.” Meer huisgenoten zijn naar het festival geweest, dus is er begrip voor de verzaakte taak. In de zomer houden ze zich sowieso wat minder strak aan het schoonmaakrooster omdat veel mensen weg zijn. 

“Gelukkig kijk ik inmiddels wel door alle troep heen”, zegt Wouter. “Ik ben tevreden.”
Dan is hij even stil en bedenkt hij zich: “Nee, ik vind het eigenlijk wel te vies! Het zou fijn zijn als het hier schoner was.”

Om het huis schoon en opgeruimd te houden, hebben de 16 huisgenoten twee roosters gemaakt. Het ene rooster staat in een Excel-bestand met daarin de algemene huistaken zoals het stofzuigen van de woonkamer, de schoonmaak van de gangen, en het wegbrengen van het afval.

Iedereen moet eens in de twee weken een algemene huistaak doen. Dat moet tussen vrijdag en maandag. Wanneer je één dag te laat bent, krijg je 7,50 euro boete. Doe je je taak helemaal niet meer, dan moet je 15 euro betalen aan de huisrekening waar gezamenlijke aankopen voor het huis van worden gedaan. 

Het tweede rooster gaat over de huisafwas die mensen in plaats van zelf af te wassen, achterlaten op het aanrecht. “Van negen uur ’s avonds tot negen uur ’s ochtends krijg je de tijd om het aanrecht op te ruimen, en de afwas te doen”, vertelt Wouter.
Bij deze taak moet je een boete van 5 euro betalen als je te laat bent. Als je hem helemaal niet meer doet, moet je ook nog eens 5 euro betalen aan de persoon na jou. Ter compensatie omdat die meer werk moet doen. “Eigenlijk hoort deze taak er niet te zijn, want je moet gewoon je eigen afwas doen. Maar als we deze taak niet hadden, dan werd het al helemaal een shitshow”, zegt Wouter.

‘Spuughekel aan douches schoonmaken’

Het huis in studentencomplex de Sterren in Rijnsweerd heeft een bewoner die heel fanatiek is met het maken van het schoonmaakrooster. Hij heeft er zelfs een app voor ontwikkeld die andere huizen ook zouden kunnen gebruiken. Het gaat om Riewing (27) die net zijn master Organisaties, Verandering & Management heeft afgerond en was dus verantwoordelijk voor het maken van het rooster.

Eerst was dat een eenvoudig Excel-bestand dat werd uitgeprint en vastgeplakt aan een keukenkastje. “‘Maar op een gegeven moment werd het lastiger om de taken eerlijk te verdelen onder de tien bewoners. Ook was ik het printen spuugzat. Ik was ervan overtuigd dat dit beter kon.” Hij stortte zich op Python waarmee je algoritmes kan schrijven.  “Toen kwam ik terecht in een rabbit hole. Daaruit ontstond uiteindelijk een website waarop nu het rooster staat.”

Maar nog was Riewing niet tevreden. Hij wilde een nog betere methode bedenken en ging aan de slag om zélf een app te maken. Wat uiteindelijk zich ontwikkelde tot een behoorlijk allesomvattend programma, die beschikbaar is voor wie het maar wil.

Trots laat hij het resultaat zien op zijn telefoon: CLND! Van cleaned. In deze app kan je alles zo instellen dat het past bij de organisatie van jouw studentenhuis. Hij laat met een glimlach zien wat er gebeurt als je een huistaak afvinkt: “Kijk, confetti.”

En wat vinden zijn huisgenoten eigenlijk van zijn hobbyproject voor de ultieme schoonmaakapp? “Tja die vinden het heel grappig. Als ik er over praat dan zeggen ze vaak ‘komt ‘ie weer met zijn app’.

Ook al kunnen alle DIY-huistechnologieën de organisatie makkelijker maken, er moet nog steeds schoongemaakt worden. Dit huis doet niet aan boetes, maar huisgenoten krijgen een streepjes wanneer de taak niet (goed genoeg) is gedaan. Bij drie streepjes moet je een straftaak doen. Om het democratisch te houden hebben ze ook een wisselende controleurstaak, a.k.a de nazi-taak. Diegene controleert of het allemaal naar behoren gedaan is.

“Die taak vind ik prima om te doen”, zegt Riewing. “Waar ik een spuughekel aan heb is het schoonmaken van de douches vanwege de nattigheid.” Blij is hij met de ‘natte stofzuiger’. “Die was de investering meer dan waard. Met een normale dweil veeg je alle viezigheid uit over de vloer. Een natte stofzuiger zuigt juist alle vieze vloeistof op, zodat het vuil helemaal weg is.”

Eigenlijk vindt Riewing het thuis nog steeds niet schoon genoeg, maar voordat zijn website er was, was het nog viezer. “Het huidige systeem werkt gelukkig goed genoeg, zodat we niet weer de afgrond in glijden.”

Fotobijschrift: Op de toegevoegde afbeeldingen kan je zien wat voor huistaken ze bijvoorbeeld hebben.