Analyse

Waarom er geen nieuwe afstudeerbomen meer komen

Bomenfonds, afstudeerbomen. Foto: DUB, Annemijn Groeneveld
Foto's: DUB, Annemijn Groeneveld

Wie door de Evolutietuin van de Botanische Tuinen op het Science Park wandelt, stuit op een bankje met de tekst “For all UU students that graduated in the year 2022-2023”. Even verderop staat een vergelijkbaar bankje voor de alumni van 2023-2024.

Ze zouden uit moeten kijken op afstudeerbomen die de universiteit cadeau gaf aan de twee jaargangen. Om welke bomen het precies gaat, is niet duidelijk. Er ontbreken bordjes. 

In 2024 was in de Botanische Tuinen een feestelijke bijeenkomst om te vieren dat de eerste afstudeerbomen en –bankjes werden geplaatst voor twee jaargangen. Het had het begin moeten worden van een traditie van het jaarlijks planten van een boom voor de nieuwe generatie afgestudeerde bachelors en masters.

Bij die gelegenheid zeiden initiatiefnemers Tamara Luiken van lijst Vuur en Ay Ling Thung van de Green Office tegen DUB: “Een boom die in naam van de afstudeerders wordt geplant op het Science Park is een mooie symboliek, waarmee je iets kan teruggeven aan het gebied waar je bent afgestudeerd. Ook staat een boom symbool voor de groei en ontwikkeling die je gaat meemaken na het afstuderen.” Ze waren vol goede moed.

Bomenfonds, afstudeerbomen. Foto: DUB, Annemijn Groeneveld

Drie doelen
Het plan voor afstudeerbomen was twee jaar eerder ontstaan toen Tamara voor Lijst Vuur in de Universiteitsraad voorstelde om een boom cadeau te geven aan afgestudeerden. Met het UU-bestuur werd overeengekomen dat er per afstudeerjaar één boom kwam in de Botanische Tuinen. Er werd geld gereserveerd voor een periode van vijf jaar.

Het doel van de afstudeerbomen was drieledig. Ze moesten een plek met symbolische waarde vormen waar afgestudeerden naar terug konden keren, ze moesten het Science Park vergroenen en ze moesten een duurzaam alternatief bieden voor de linnen tasjes met de opdruk Proud to be a Utrecht University alum die als afstudeercadeau werden uitgedeeld. Nu, drie afstudeerjaren verder, blijkt daar weinig van terecht te zijn gekomen. 

Ten eerste betalen alumni die hun boom willen bezoeken 10 euro entree om de Botanische Tuinen te mogen betreden. Vervolgens is het vanwege het ontbreken van een bordje voor de afgestudeerden niet mogelijk om te achterhalen welke boom in hun naam is geplant. 

Voor de alumni van 2022-23 werd een jonge magnoliaboom geplaatst. Welke struikachtige in het magnoliavak precies symbool staat voor de groei en ontwikkeling van de alumni uit 2022-23, blijft een mysterie. Zelfs een zoektocht met een van de tuinmannen, kon geen uitsluitsel geven. 

Pas na schriftelijke navraag van DUB bij de verantwoordelijke medewerker van de Botanische Tuinen, blijkt het te gaan om drie Wierookceders voor alumni van 2023-24. Deze drie bomen bleken achter een van de afstudeerbankjes te staan, aan de rand van de Botanische Tuinen.

Medewerkers van de Botanische Tuinen kunnen daarnaast niet vertellen of er vorig jaar een boom voor de alumni van 2024-25 is geplant. Ook de Green Office, de afdeling binnen de universiteit die verantwoordelijk was voor het groene afstudeercadeau, durft hier niet met zekerheid iets over te zeggen. Er is in ieder geval geen feestelijk of openbaar moment geweest. 

Geen alternatief
De drie doelen lijken dus niet te zijn bereikt. De plaats van het geplante groen heeft nu geen echt symbolische waarde voor afgestudeerden. Betwijfeld kan worden of de afstudeercadeaus voor een extra vergroening van het Science Park hebben gezorgd. De evolutietuin waar de afstudeerbomen te vinden zijn, werd toen net aangelegd waardoor er al plannen waren om nieuwe bomen en struiken te planten.

Tot slot vormden de bomen geen alternatief voor het linnen tasje dat alumni, want die krijgen ze nu nog steeds als afstudeercadeau. De Universiteitsraad had bedacht dat het schenken van een boom duurzamer was dan een tasje.

Bomenfonds, afstudeerbomen. Foto: DUB, Irem Zoodsma

Afstudeerboom 2024. Foto: DUB, Irem Zoodsma

Ambitieuzer plan
Waarom is het plan voor afstudeerbomen gestopt? Om dat te achterhalen moeten we terug naar 2022. De fractie van Lijst Vuur in de Universiteitsraad stelde toen voor om voor elke alumnus een boom te planten. Met meer dan 9000 afstudeerders per jaar zou dit leiden tot een groot UU-bos. Bij voorkeur zou het bos op het Utrecht Science Park komen, maar ook de Utrechtse Heuvelrug en het Vechtdal in Overijssel werden genoemd als mogelijke locaties. 

Het CvB achtte zo’n massaal afstudeerbos om meerdere redenen niet haalbaar. Het universiteitsbestuur stelde daarom voor om één boom per afstudeerjaar te planten en het Utrechts Studenten Bomenfonds op te richten. Studenten, medewerkers en alumni zouden geld naar dat fonds kunnen overmaken. Met de opbrengst konden nieuwe bomen worden geplant.

Het Utrechts Studenten Bomenfonds zou ook verantwoordelijk worden voor een jaarlijkse ceremonie om een afstudeerboom te planten en een natuurwerkdag om de bomen te onderhouden. De organisatie lag bij de Green Office, waar een student-assistent werd aangesteld die zich acht uur per week bezighield met het fonds en de afstudeerbomen. 

Symbolisch een boom schenken
Het fonds richtte zich voornamelijk op alumni en werd ondergebracht bij het Universiteitsfonds. Mensen die het fonds wilden steunen, konden via een webpagina een symbolisch bedrag van 19 euro per boom doneren. Sinds de oprichting is er 1.003 euro opgehaald, dat naar Trees for All gaat, een organisatie die bomen plant in Nederland. 

Daarnaast stemde de U-Raad begin 2023 in met een plan om voor een periode van vijf jaar een bedrag van 20.000 euro per jaar te reserveren voor het bomenfonds, waarvan 12.000 euro uit het budget van de Green Office kwam. Dit was bedoeld voor het salaris van de student-assistent en de activiteiten van het bomenfonds. De overige 8.000 euro kwam vanuit Campus & Facilities, de directie van de universiteit die verantwoordelijk werd gesteld voor de aanschaf en het onderhoud van de bomen en bankjes. 

Bezuinigingen
In 2025, een jaar nadat de eerste bomen de grond ingingen, moest de Green Office als onderdeel van de Universitaire Bestuursdienst, bezuinigen. Hierdoor verdween ook het overige budget voor het afstudeercadeau. Ook werd het contract niet verlengd met de student-assistent die zich bezighield met de afstudeerbomen, het Bomenfonds en de bijbehorende activiteiten.

Jeroen Hutten, manager van het Sustainability Office: “We hebben destijds bij het CvB aangegeven dat het voor ons niet meer mogelijk was om nog taken te verrichten voor het bomenfonds. Omdat er geen activiteiten en fondsenwerving meer zijn, bestaat het project van de afstudeerbomen daarmee de facto niet meer. Dat vinden we jammer, maar vanwege de bezuinigingen hadden we geen keus.”

En daarmee kwam binnen twee jaar een stil einde aan het idee van een afstudeerboom. Doordat de Green Office zich terugtrok, was niemand meer verantwoordelijk voor het afstudeerproject en het bijbehorende bomenfonds en moeten de afstudeerders van vorig jaar en van de komende jaren het zonder symbolisch afstudeerboom stellen. 

Bomenfonds, afstudeerbomen. Foto: DUB, Annemijn Groeneveld

Wat nog wel gebeurt
Tot voor kort konden mensen via het Universiteitsfonds nog wel geld overmaken naar het Utrechts Studenten Bomenfonds, maar inmiddels is de pagina offline. 

Aftredende U-raadsleden kregen dit jaar nog wel als bedankje een certificaat voor een donatie aan het Bomenfonds. In de notulen van de vergadering van 29 juni valt echter te lezen: “Mogelijk is dit de laatste keer dat we deze traditie op deze manier voortzetten.”

Inmiddels zijn de doelstellingen van het originele plan om het Utrecht Science Park te vergroenen op een andere manier verwezenlijkt. Campus & Facilities heeft in de afgelopen jaren een bomenplantplan opgesteld waarin staat waar er bomen geplant kunnen worden op Science Park.

Daarnaast stelde de U-raad, met Lijst Vuur als trekker, voor om budget vrij te maken voor nieuwe duurzaamheidsprojecten. Hieruit volgde een eenmalig bedrag van 50.000 euro voor Green Sparks, een fonds waar studenten en medewerkers een aanvraag kunnen doen voor het opzetten van duurzame projecten binnen de universiteit.

De Universiteitsraad vindt het jammer dat de afstudeerboom en het Studenten Bomenfonds op niets zijn uitgelopen. “Het fonds is met de beste intenties opgericht, maar eigenlijk had het alle kracht al verloren door het te reduceren tot het planten van slechts één afstudeerboom per lichting”, blikt Du Nguyen terug. Hij zit dit jaar namens Lijst Vuur in de U-raad.

Zijn partij heeft vragen gesteld aan het College van Bestuur. Vuur wil weten hoe dit project een stille dood heeft kunnen sterven, ondanks de goede intenties en plannen. De U-raad heeft inmiddels een antwoord van het universiteitsbestuur gekregen, volgens persvoorlichting, maar deze is nog niet openbaar gemaakt.

Login to comment

Reacties

We stellen prijs op relevante en respectvolle reacties. Reageren op DUB kan door in te loggen op de site. Dat kan door een DUB-account aan te maken of met je Solis-ID. Reacties die niet voldoen aan onze spelregels worden verwijderd. Lees eerst ons reactiebeleid voordat u reageert.

Advertentie