De groepsopdracht-leugen

Grijs en gestrest zit ik nu in mijn derde jaar - het voelt als een eeuwigheid sinds mijn eerste jaar aan de UU. Er zijn zes woorden die je direct doen denken aan die ene persoon of personen. Je weet het vast wel, ze zijn er in alle soorten en maten. Degene die bij de eerste bijeenkomst bijvoorbeeld, knikt en glimlacht, ontvangend klinkt, de WhatsApp-groep joint, en vervolgens van de aardbodem verdwijnt tot tien minuten voor de deadline. Intussen zit jij op je bed, half huilend, half woedend, een verslag in elkaar te flansen waar hun naam gewoon bovenaan komt te staan.

De universiteit noemt dit "leren samenwerken". Ik noem het theater. 

Want laten we eerlijk zijn: niemand leert hier samenwerken. Wat je leert is hoe je andermans rotzooi opruimt terwijl je doet alsof alles prima gaat. Je leert hoe je op de werksessie beleefd blijft tegen de persoon die voor de vierde keer te laat komt. Je leert hoe je in de evaluatie schrijft "de samenwerking verliep constructief" terwijl je eigenlijk wilt schreeuwen: IK HEB ALLES ALLEEN GEDAAN. 

Het bizarre is dat iedereen dit weet. Docenten weten het. Studenten weten het. Toch blijven we doen alsof groepsopdrachten een geweldig pedagogisch instrument zijn. Alsof de werkelijkheid - drie mensen die werken, twee die meekijken, één die verdwenen is - niet constant bewezen wordt. 

"Maar in je latere baan werk je ook in teams!" 

Ja. Met dit verschil: in een baan krijgen slechte teamgenoten geen promotie. Hier krijgen ze hetzelfde cijfer als jij. Het is niet eens frustrerend meer, het is gewoon absurd. Je kunt alles doen, de hele presentatie voorbereiden, bronnen checken, lay-out fixen - en dan staat daar iemand tijdens de pitch twee slides voor te lezen met de emotionele betrokkenheid van een IKEA-gebruiksaanwijzing. Zelfde cijfer. 

En dan is er nog die ene groep. Eens in de zoveel tijd. Waar iedereen zijn deel doet, waar vergaderingen niet aanvoelen als corvee, waar kritiek geven kan zonder drama. Waar het écht klikt. 

Die groepen zijn zeldzaam. Magisch, bijna. 

Maar ze bewijzen ook iets: dat samenwerking wél kan. Als mensen gemotiveerd zijn. Als de chemie klopt. Als iedereen wil. 

En daar zit hem de kwestie. Groepsopdrachten werken alleen als iedereen meedoet. Maar dat kun je niet afdwingen. Je kunt studenten in een groep stoppen, maar je kunt ze niet dwingen om te geven. Om te proberen. Om verantwoordelijkheid te nemen. 

Dus wat nu? Groepsopdrachten afschaffen? Zou heerlijk zijn, maar ook zonde. Want die zeldzame momenten dat het wél werkt - dat is waar je iets van leert. Over samenwerken, ja, maar ook over mensen. Over verschillen, frustraties, compromissen. 

Misschien is dat wel de échte les. Niet dat teamwork altijd fantastisch is, maar dat het vaak klote is - en dat je daar ook mee moet leren dealen. Dat de wereld niet alleen bestaat uit gemotiveerde mensen die hun best doen. Dat je soms gewoon pech hebt. 

Een waarschuwing, geen wonder. Maar wel een les die blijft hangen.

De Groepsopdracht-leugen, door Samir Ben Tühami, is een van de genomineerde columns voor de campuscolumnistwedstrijd van 2026. De winnaars zullen woensdag 14 januari bekendgemaakt worden tijdens de nieuwjaarsreceptie van DUB. De twee winnaars (één voor de Nederlandstalige pagina en één voor de Engelstalige pagina) ontvangen beiden het Erik Hardeman-stipendium van 1000 euro en publiceren in het jaar 2026 elke drie weken een column op DUB.