De ontsnapping van Markuszower

Op woensdag verscheen een video van LeftLaser. Een journalist sprak Kamerlid Gidi Markuszower over Palestijnse vluchtelingen. 

Markuszower zei dat Palestijnen in Gaza mochten “verpieteren”. Dat ze in “Arabië” moesten blijven. Dat Nederland ze “met geweld” moest tegenhouden. “Misschien met nog meer geweld dan waar ze vandaan komen”. 

De journalist vroeg door: bedoel je meer geweld dan in Gaza? 

Markuszower haalde zijn schouders op. 

LeftLaser is activistisch. Links. Maar hij publiceerde wat er gezegd werd. Gewoon: dit zei een Kamerlid.

Een dag later zat Markuszower bij radioprogramma Sven op 1. Ik wist wat ik zou gaan horen: een politicus die uitlegt dat hij “verkeerd is begrepen”. Iedereen tevreden naar huis.

Het was niet wat ik hoorde.

Sven vroeg of Markuszower niet beter op zijn woorden had moeten letten. Geen softe vraag. Maar alsnog verschoof de inhoud naar formulering. En de headlines achteraf waren niet “Markuszower neemt afstand”, maar “Markuszower blijft achter zijn woorden staan”.

Klinkt als goede journalistiek. 

En toch.

Markuszower nam niets terug. Hij vertaalde. “Maximaal geweld” werd “geweldsinstructie volgens de Politiewet 2012”. “Verpieteren in Gaza” werd “ik had me niet zo emotioneel moeten uitlaten”. “Misschien met nog meer geweld dan waar ze vandaan komen” werd “ik bedoelde de marechaussee op Schiphol”. 

Ammehoela. 

Niet ondanks doorvragen. Dankzij het format.

Een politicus krijgt tijd. Een toon. De juridische taal die in een radiostudio geloofwaardig klinkt. In die taal wordt een oproep tot geweld een verwijzing naar de escalatieladder, naar proportionaliteit.

De woorden zelf verschuiven niet. De context wel.

Dat is de normalisering. Niet de falende interviewer. Wel het format, de studio, de tijd om te herformuleren. De taal waarin “verpieteren” ineens “Politiewet” wordt.  

Ik schreef eerder dat andere meningen serieus genomen moeten worden. Dat debat mag schuren.

Dat geloof ik nog steeds.

Maar dit is geen debat tussen meningen.

Markuszower zegt niet: “Ik vind immigratiebeleid te soft.” Dat is een mening.

Hij zegt: “Maximaal geweld tegen Palestijnse vluchtelingen.” En op de radio maakte hij ervan: dat is de staande praktijk, en hij pleit voor uitbreiding. 

Dat is geen mening die door doorvragen verdwijnt. Dat is een positie die door doorvragen wordt vertaald in beleidstaal.

Iets anders. Iets gevaarlijker.

The Rights Forum doet aangifte. HTIB ook. Klaver noemt het “weerzinwekkende taal”. Paternotte: “complete idiotie”. Minister Van Weel veroordeelt oproepen tot geweld.

Dat is geen normalisering door politici. De normalisering zit in het mechanisme erna. In de radiostudio waarin “verpieteren” wordt geherformuleerd tot “Politiewet”. In de luisteraar die zijn auto uitstapt en denkt: misschien zei hij het ongelukkig.

En op een campus? Op onze campus? Dit stopt niet bij de radio. 

Want studenten en medewerkers met een Palestijnse, Arabische of islamitische achtergrond horen Markuszower bij LeftLaser. Daarna bij Sven op 1. De eerste versie ruw, de tweede netjes.

Netjes is gevaarlijker. Netjes blijft hangen.

Ik zag LeftLaser. Daar zag ik wat er gezegd werd.

Ik hoorde Sven op 1. Daar hoorde ik hoe het werd geherformuleerd, ook door iemand die hard doorvraagt.

Beide zijn journalistiek.

Pas naast elkaar zie je hoe een oproep tot geweld een mening wordt.