Bijnamen: de liefdestaal van huisgenoten

“Mijn naam is Annemarijn, maar noem me Mark.” Dat zei ik vorige week op de ouderavond van mijn huis. Met enig ongemak en lichte teleurstelling stelden mijn ouders zich ook voor als “de ouders van Mark”.

Met trots hadden zij mij in de wieg een unieke naam gegeven, maar moesten nu akkoord gaan met een niet-zo-bijzondere naam. Hoe kan het dat mijn tijdelijke huisgenoten meer autoriteit over mijn naam hebben dan mijn eigen ouders? Is dit ongemak de prijs van vriendschap?

Mijn huis is zeker niet het enige. In andere huizen bestaan bijnamen al langer. Op TikTok zag ik dat iemand Bolo heet, omdat een oud-huisgenoot vaak die pasta maakte. In haar huis mag degene die het huis verlaat, een bijnaam verzinnen voor de nieuwe huisgenoot.

En dit is niet alleen in het studentenleven. Denk aan de tijd van Karel de Grote en Philips de Schone. Als ik in die tijd had geleefd, had ik waarschijnlijk Annemarijn de Lange geheten met mijn 1 meter 85.

Het doet mij ook denken aan mijn vorige huis, waar ik anderhalf jaar in onderhuur zat. De bijnaam Annemarino ontstond doordat mijn hospimail niet goed was gelezen door de huisgenoten. Vijf weken lang werd ik zo genoemd en stond ik met die naam op het schoonmaakrooster, de quotemuur en de streeplijst, totdat iedereen erachter kwam dat dat niet mijn ‘echte’ naam is. Al die tijd was Annemarino mijn officiële identiteit in huis, die nooit meer is weggegaan. 

Maar waarom gebruiken we bijnamen? Mijn ‘burgernaam’ is vrij lang en met meer bijnamen dan vingers dacht ik altijd dat het simpelweg een verkorting is. Google zegt iets totaal anders: “bijnamen uiten genegenheid en creëren een hechtere band”. 

En dat klopt. Mijn huisnaam, of die nou Annemarino of Mark is, is het bewijs van een liefdestaal van mijn nieuwe familie. Ik ben niet meer de Annemarijn van mijn ouders, maar de Mark van mijn huis. Die taal is zelfs zo ingebakken dat we niet meer reageren op onze burgernamen in huis. 

Voor Mark voel ik zowel pijn als waardering. In eerste instantie was ik diep ongelukkig, mezelf met een mannennaam voor te moeten stellen en de vragen die dat oproept bij anderen voelde ongemakkelijk. Uit protest stelde ik me dan ook voor als Annemarijn. Nu begin ik Mark te waarderen. Misschien is dat wel de kracht van bijnamen. Ze laten ons zien dat identiteit niet alleen iets is wat je zelf kiest, maar ook iets wat ontstaat in de ogen van anderen.