‘Hiermee zegt de UU: we zien jullie’

Buiten is de avond bijna gevallen en in het Educatorium dringen de geuren van versgebakken brood, soep, gekruide kippenbouten en zoete baklava zich op. 

Voor het tweede jaar vindt er deze woensdagavond een iftar plaats voor de hele Universiteit Utrecht. Het gaat om een samenwerking van de islamitische studentenvereniging Insan, de  studievereniging van farmacie Unitas Pharmaceuticorum (U.P.) en het universitaire Equality, Diversity & Inclusion (EDI)-team.

De belangstelling voor het evenement was overweldigend: tweehonderd studenten en docenten schreven zich in. Het zegt iets over de groeiende zichtbaarheid van de Ramadan op de universiteit, vindt docent farmacie Sonja El Yandouzi. 

“Er zijn inmiddels zoveel studenten die vasten in deze periode, je kunt er niet meer omheen. Dat de universiteit nu opnieuw een iftar houdt, is een belangrijk signaal naar die groep. Hiermee zegt de UU: we zien jullie.”

Volgens El Yandouzi zorgt het samenzijn ook voor iets wat in de hectiek van het academisch leven wel eens verloren gaat: verbinding. “Het is niet alleen het breken van het vasten dat telt, maar ook het gevoel dat je ergens bij hoort.” 

Ze is verheugd dat studenten hier samen de dag afsluiten, ongeacht hun achtergrond of religie. “Dat doet iets met de sfeer op de universiteit en zorgt voor meer saamhorigheid.”

Ramadan in het Westen
Voorafgaand aan de iftar is er in een collegezaal een welkomstwoord van Brigitte Prieshof, programmamaker van het EDI-team. Zij benadrukt het belang van verbinding, diversiteit en inclusie op de UU. 

Vervolgens legt studentbestuurslid van het departement Farmaceutische Wetenschappen Rihab Assarrar uit wat de Ramadan precies inhoudt en verzorgt YouTuber Jihad Alaraichi, ook bekend van het tv-programma ‘Meisjes van Halal’, een dialoogsessie over het thema Ramadan in het Westen. De aanwezigen kunnen met een groene of rode kaart aangeven of ze het eens zijn met een stelling of niet. 

Dat leidt tot levendige discussies. Zo delen studenten verhalen over hoe anders de Ramadan is in moslimlanden in vergelijking met Nederland. “In Syrië vast bijna iedereen”, zegt een student. “Als de zon ondergaat, is iedereen vrolijk en verzamelen vrienden en families zich.” 

Het is een herkenbaar beeld voor een docent die  afkomstig is uit Afghanistan. Hij benadrukt dat het iets is dat je “samen meemaakt”.

In Nederland ligt dat anders, merkt een ander op. “In het Westen eet je wel met je gezin en familie, maar in kleinere kring en minder uitgebreid.” “Hier doe je de Ramadan er een beetje bij”, vindt ook een andere student in de zaal. “Even snel tussen colleges, studeren en werk door.”

Een eerste kennismaking
En dan is het tijd om te gaan eten. Niet iedereen aan tafel is moslim. Voor veel aanwezigen is dit de eerste keer dat ze een iftar meemaken. De nieuwsgierigheid is groot. 

Sita Newer (23), student Farmacie, kwam op uitnodiging van een vriendin. “Binnen de studie heb ik veel moslimvriendinnen, maar ik wist eerlijk gezegd weinig van wat het vasten inhoudt”, zegt ze.  “Ik dacht altijd dat het vooral om eten en niet-eten ging, maar het gaat ook over bezinning en zelfreflectie. Heel mooi.”

Li Rong (22), masterstudent Drug Innovation, kwam samen met een groep vrienden die lid zijn van Insan. “We wilden dit graag met elkaar vieren en ervaren waar Ramadan over gaat. Het gaat niet alleen om religie, maar ook om gemeenschap en samenzijn.” Door de discussie voorafgaand aan de iftar leerde ze hoe moslims de Ramadan ervaren. “Het is fijn dat ik nu beter weet hoe dat voor hen is.”

Een 24-jarige student Geschiedenis, die liever anoniem blijft, zegt:. “Ik heb heel veel geleerd tijdens mijn eerste iftar, bijvoorbeeld dat reizigers niet hoeven te vasten.” Ze vindt het mooi dat mensen in het Educatorium met elkaar in gesprek kunnen gaan over Ramadan. “Voor niet-moslims als ik is het een laagdrempelige manier om zoiets mee te maken." 

Van moskee naar universiteit
Voor INSAN is het organiseren van een universiteitsbrede iftar een manier is om bruggen te bouwen en de belangen van (moslim)studenten op de campus te behartigen. Volgens Nefise Çelebi, commissiemanager studentenzaken van de vereniging, is de samenwerking met het EDI-team erg belangrijk. “Dankzij hun hulp kunnen we meer aandacht vragen voor wat de Ramadan betekent voor moslims.”

De samenwerking gaat verder dan alleen het organiseren van de iftar. Samen met het EDI-team heeft Insan ook tijdelijke stilteruimtes kunnen inrichten voor de Ramadan-periode. “Er zijn aan de universiteit maar een paar stilteruimten en die liggen ver uit elkaar. Studenten moeten  ver lopen waardoor er geen tijd was om de bidden tussen colleges en werkgroepen. Als je in gesprek gaat over wat nodig is, blijkt er veel mogelijk.”

Diversiteit aan tafel
Ondertussen ontstaat aan een tafel een gesprek tussen een Nederlandse student en student uit Indonesië die elkaar hiervoor niet kenden. De laatste is moslim en vertelt hoe fijn zij het vindt om hier samen Ramadan te kunnen vieren. “In Indonesië kwam ik samen met mijn jeugdvrienden en oud-klasgenoten. Dat gevoel miste ik hier. Tot nu.”

Volgens El Yandouzi maakt juist dat contact de avond waardevol. “Studenten vertellen hier wat het betekent om te vasten in een niet-islamitische omgeving. Hoe ze het bidden of eten soms tussen werkgroepen moeten plannen. En tegelijkertijd hoor je van anderen hoe ze dat juist inspirerend vinden; dat doorzettingsvermogen en die discipline.” Ze glimlacht. “Het is een uitwisseling van werelden en ervaringen.”