Aantal partijen bij verkiezingen U-raad blijft maar groeien

Met zes verkiesbare partijen is er dit jaar nog meer te kiezen dan vorig jaar. Toen dongen er vijf partijen naar de gunst van de studenten. 

In totaal staan er 135 studenten op de kandidatenlijsten van de zes partijen samen. Zij strijden om de twaalf zetels die voor studenten in de Universiteitsraad beschikbaar zijn. Medewerkers bezetten de andere twaalf zetels. Verkiezingen voor raadsleden voor de personeelsgeleding vinden eens in de twee jaar plaats. Die voor studentraadsleden elk jaar.

Bevoegdheden
De Universiteitsraad (U-raad) behartigt de belangen van medewerkers en studenten richting het College van Bestuur van de universiteit. De U-raad overlegt met het College van Bestuur over het centrale universitaire beleid op het gebied van onderwijs, onderzoek, financiën en personeel & organisatie. De raad adviseert het college gevraagd en ongevraagd. 

Voor bepaalde zaken, zoals de hoofdlijnen van de begroting, heeft de raad instemmingsrecht. Op andere punten heeft ze enkel adviesrecht. Er is onlangs een discussie opgelaaid over de vraag of de bevoegdheden van de raad voldoende zijn om haar democratische taken uit te oefenen.

Gevestigde studentenpartijen
De zes partijen presenteerden hun kandidaten dinsdag in het bestuursgebouw van de UU tijdens een door de kiescommissie uitgeroepen vergadering. Van de 135 kandidaten waren er zo’n 25 aanwezig. De lijsttrekkers namen zitting aan de vergadertafel, andere kandidaten stonden er omheen.

De twee gevestigde partijen Lijst Vuur (nu zes zetels) en PvdUS (nu drie zetels) zijn als vanouds van de partij. Beide partijen hebben het maximum van dertig kandidaten op hun lijst gepresenteerd. Sociologiestudent Puk Donken is lijsttrekker van Lijst Vuur. Student Liberal Arts & Sciences Mees Geurts is dat voor PvdUS.

Ook de nieuwkomers van vorig jaar doen weer meer. RUPS en Student Coalition Utrecht dienden beide een kandidatenlijst met dertig personen in. Lijsttrekkers van deze partijen bij de verkiezingen zijn respectievelijk: Justin Hermsen (student Bestuurs- & Organisatiewetenschap) en Seyda Karaaslan (student Psychologie). Nu zitten beide partijen nog met elk één vertegenwoordiger in de raad.

Aan de rechterkant van het politieke spectrum in de U-raad voltrekt zich een opmerkelijke ontwikkeling. Vorig jaar won de uiterst rechtse Vrijmoedige Studenten Partij een van de twaalf studentenzetels. Het gekozen raadslid Lloyd Leonard Opdam verbrak daarna de banden met de partij toen de landelijke voorzitter in opspraak kwam. Deze wordt op dit moment gerechtelijk vervolgd voor geweldpleging en mishandeling met een discriminatoir karakter. Volgens Opdam waren er daarvoor al meningsverschillen over de partijkoers en media-uitingen van de voorzitter. Ook in andere steden stapten VSP-raadsleden op.

Opdam ging binnen de Universiteitsraad verder als ‘Academisch Belang Utrecht’. Die partij heeft zich nu met elf kandidaten gemeld voor de aanstaande verkiezingen. Lijsttrekker is nu student Kunstgeschiedenis Emma Bosma. Zij zat dit jaar aanvankelijk voor de VSP in de faculteitsraad Geesteswetenschappen, maar trok zich net als Opdam terug uit die partij. 

Merkwaardigerwijs staat de VSP straks met vier kandidaten toch opnieuw op het stembiljet, waardoor er nu dus zes partijen verkiesbaar zijn. Lijsttrekker is geschiedenisstudent Henk Jan Dikken. Hij was dinsdag niet meer te bereiken voor uitleg. 

Verkiezingsposter uit 2023, foto DUB

Campagne-etiquette
Tijdens de openbare bijeenkomst kregen de partijen dinsdag ook uitgelegd aan welke regels zij zich moeten houden tijdens de verkiezingscampagne. Uitgangspunt, zo liet de kiescommissie weten, is “het goede gesprek”. “De verkiezingen dienen in goede harmonie te verlopen”, aldus de voorzitter van deze startvergadering. Al beklemtoonde hij dat er in de campagne volop ruimte moet zijn om de meningsverschillen te tonen, zodat de kiezer iets heeft om te kiezen. 

Beloningen aanbieden in ruil voor een stem op een partij is verboden. “De vrijheid van de kiezer mag niet worden ingeperkt door het vragen van een wederdienst.” In het verleden was er wel eens discussie over de bekende roze koeken waarmee partijen studenten naar een computer lokken. Het stembureau stelt dat dit mag zolang duidelijk is dat studenten zelf kunnen beslissen of, en zo ja op wie, een stem wordt uitgebracht. Ook moet er altijd gestemd kunnen worden op een plek waar niemand over de schouder mee kan kijken. 

Campagnemateriaal van andere partijen mag niet worden verplaatst of beschadigd. Beledigende of discriminerende taal is tijdens de campagne bovendien niet toegestaan, zo beklemtoonde de centrale kiescommissie tijdens de presentatie. “Debat en tegenstrijdigheid hoort bij een campagne, maar houdt het respectvol, menselijk en beleefd: discrimineer niet.” 

Twee jaar geleden waren er al eens klachten over de verspreiding van stickers door de VSP waarop de tekst stond ‘er zijn maar twee genders, durf jij het nog te zeggen’. Een van de toehoorders vroeg het stembureau hoe op dergelijke zaken gereageerd wordt. Het advies luidde om deze zo snel mogelijk te melden.

Trend dalende opkomst gekeerd
De verkiezingen voor de twaalf studentzetels in de U-raad vinden plaats van 1 tot 3 juni. Op 5 juni zal de uitslag bekend worden gemaakt. Na jaren van neergang is het opkomstpercentage de afgelopen jaren licht gestegen. Al is het nog zeer laag. Vorig jaar stemde 23,6 procent van alle UU-studenten. De hoop is dat de opkomst dit jaar verder zal stijgen.

Paul Westerweel, Nico Naus en Chris Janssen. Foto: DUB

Drie nieuwe medewerkersleden
Tijdens de bijeenkomst werd ook bekendgemaakt welke drie medewerkers er volgend jaar in de raad komen te zitten. Zij vervangen medewerkersleden die de U-raad voortijdig verlieten. In elk van de drie kiesdistricten waarvoor een nieuwe vertegenwoordiger moest worden gezocht, bleek slechts één kandidaat te vinden. 

Daardoor zijn de kandidaten dinsdag bij hun presentatie direct benoemd tot lid van de U-raad. Het zijn: Universitair hoofddocent experimentele Psychologie Chris Jansen voor de Alfa/Gamma-sectie in de U-raad, Informaticadocent Nico Naus (voor de sectie Bèta/Diergeneeskunde), en projectmanager Paul Westerweel (sectie Ondersteunend en Beheerspersoneel). Zij versterken volgend jaar de fractie van Lijst Vlam.