Advocaten: CvB had faculteitsraad moeten raadplegen over stoppen Engelstalige Economieopleiding

“Hoewel we het College van Bestuur heel graag willen geloven, vragen we ons af of dat nog kan na alles wat er is gebeurd?” Zo verwoordt raadslid Willem Mingelen het gevoel dat na al die maanden nog steeds heerst bij de faculteitsraad van Recht, Economie, Bestuur & Organisatie (Rebo). Inmiddels zijn de plannen van tafel om de Engelstalige bacheloropleiding Economics & Business Economics (USE) volledig Nederlandstalig te maken, maar het vertrouwen in het universiteitsbestuur is nog niet hersteld. Dat bleek uit de extra ingelaste faculteitsraadsvergadering op 18 juni waar collegevoorzitter Hans Brug aanschoof om de vragen van de faculteitsraadsleden te beantwoorden. 

De reden voor de extra vergadering is het onlangs uitgekomen juridisch advies van advocatenkantoor Sprengers waarom de faculteitsraad en het faculteitsbestuur hadden gevraagd. De advocaten concluderen dat het CvB inderdaad advies aan de faculteitsraad had moeten vragen over het stopzetten van de Engelstalige bacheloropleiding. Het universiteitsbestuur had dit in “een vroeg stadium van de besluitvorming” moeten doen en eerder de faculteitsraad moeten informeren over de plannen. De advocaten concluderen dat het recht op informatie niet is nageleefd. 

De faculteitsraadsleden wilden daarom met de collegevoorzitter over deze zaak spreken. Hans Brug volgde begin dit jaar Anton Pijpers op en heeft  zelf dus niet bij de gesprekken van UNL gezeten waarin de afspraken werden gemaakt. Maar hij is als opvolger nog steeds verantwoordelijk voor de gang van zaken.

Verontwaardiging
De verontwaardiging onder de Utrechtse economen was groot toen in december 2025 het CvB de plannen bekendmaakte. Hun was maandenlang verteld dat de opleiding een Nederlandse track zou krijgen naast de bestaande Engelse opleiding. Maar voormalig collegevoorzitter Anton Pijpers had om het aantal internationale studenten terug te dringen in april al met de andere Nederlandse universiteiten (UNL) afgesproken dat de Utrechtse Economieopleiding zou overgaan naar het Nederlands. 

Niet kort daarna trad het kabinet-Jette aan, die veel minder kritisch is op internationalisering en de anderstalige opleidingen wil behouden. Het redde het universiteitsbestuur enigszins want dat kon de plannen voor de Engelstalige Economieopleiding weer terugdraaien. De Engelstalige track blijft bestaan en krijgt er een Nederlandse track bij zoals eerder ook naar de opleiding is gecommuniceerd. 

Recht op informatie niet nageleefd 
Raadslid Irina Mak stelt de eerste vraag aan Hans Brug. Zij vindt het problematisch dat het CvB de plannen over de Economieopleiding voor het faculteitsbestuur en de raad heeft geheimgehouden. Deze hadden ook in vertrouwelijkheid gedeeld kunnen worden. “We hebben deze informatie nodig om onze taak uit te kunnen voeren, namelijk gevraagd en ongevraagd advies geven aan het bestuur.”

Brug erkent dat het CvB fouten heeft gemaakt in de besluitvorming en beaamt dat “onder bepaalde voorwaarden” de informatie had kunnen worden “gedeeld of besproken” zodat de raad haar taak naar behoren had kunnen doen 

Afspraken niet openbaar
De faculteitsraad weet nog steeds niet wat er precies in UNL-verband is afgesproken over het terugdringen van de instroom van internationale studenten. In lijn met het juridische advies vraagt de raad deze informatie alsnog te delen.  

Dit gaat Brug niet doen. Volgens de collegevoorzitter zijn alle gedeelten die over de UU gaan met de Universiteitsraad gedeeld en hij blijft erbij dat het niet mogelijk is om het hele convenant te delen omdat hierin informatie staat over andere universiteiten. Dat is het vertrouwelijke deel. Brug: “Mijn collega’s hebben mij laten weten dat zij niet willen dat wij de informatie met jullie delen.” 

Ook het voorstel van Mak om anders het convenant met zwartgelakte passages te delen, ziet Brug niet zitten. “Wat is het verschil als ik het zeg of als het zwartgelakt is?” vraagt hij. 

Weinig vertrouwen
De faculteitsraad zal de collegevoorzitter op z’n woord moeten vertrouwen, maar dat is nu net het probleem, zegt raadslid Willem Mingelen. Het vertrouwen is geschaad doordat het universiteitsbestuur eerder niet transparant is geweest.

Openheid geven in de besluitvorming van UNL, kan volgens het raadslid helpen om het vertrouwen van de faculteitsraad, het faculteitsbestuur en de Economieopleiding in het CvB te herstellen. “We willen het achter ons laten, maar dat lukt niet omdat we geen volledig oordeel kunnen vellen over wat er precies is gebeurd”, zegt Mingelen. 

Brug herhaalt dat de faculteitsraad hem kan vertrouwen. “Sinds ik hier ben, heb ik geprobeerd om hierover zo open mogelijk te communiceren. Er zijn excuses gemaakt en erkend dat veel dingen niet goed zijn gegaan en ook niet meer moeten gebeuren. Ik heb de hoop dat dit weer een beetje vertrouwen in het CvB geeft.” 

Extra afspraken
Volgens de voorzitter van de faculteitsraad Stefanie Beyens gaat het erom dat de raad de processen van de besluitvorming moet kunnen vertrouwen, ongeacht wie er op dat moment collegevoorzitter is. “We willen de zekerheid dat de medezeggenschap wordt betrokken en dat we bij onenigheid stappen kunnen ondernemen om zaken boven water te krijgen.” 

Beyens wil weten wat het CvB gaat doen om de positie van de medezeggenschap te versterken, waardoor dit niet nog een keer kan gebeuren. Ze wil graag afspraken maken met het CvB hierover. Het is in lijn met het juridische advies, waarin de advocaten adviseren om vast te leggen dat landelijke afspraken alleen “onder voorbehoud van advies of instemming van de medezeggenschap” kunnen worden gemaakt.

Dat wil Brug nu niet. Volgens de collegevoorzitter worden in UNL-verband allerlei gesprekken gevoerd en wordt er verkend op welke manieren de universiteiten in Den Haag kunnen lobbyen. Brug: “Het zou zeer onfunctioneel zijn om alles wat binnen UNL wordt besproken openbaar te maken en met iedereen te delen. Dan kunnen we de belangen van de universiteiten gezamenlijk niet meer goed behartigen.” 

Geen toezeggingen
De faculteitsraad neemt geen genoegen met het antwoord. Maar op herhaaldelijke vragen van de raad wat de collegevoorzitter gaat doen om de positie van de raad te versterken, wil hij niet antwoorden. Brug: “Op die vraag heb ik mij niet voorbereid. Ik weet niet welke stappen nuttig of nodig zijn. We weten nu dat we tijdig naar de faculteitsraad moeten communiceren en we proberen de medezeggenschap meer mee te nemen in wat er in UNL-verband wordt besproken.” Hij geeft daarbij wel meteen de disclaimer: “Maar ik ga niet alles vertellen wat in UNL-verband wordt besproken. Daarin moet ik als bestuurder mijn eigen afwegingen maken, vanwege de redenen die ik al eerder noemde.” 

Wat is een internationale student? 
De plannen voor de Engelstalige Economieopleiding worden dan niet uitgevoerd, de andere UNL-afspraken staan nog wel. Zo heeft de Universiteit Utrecht afgesproken om zich vast te houden aan een maximale instroom van 658 internationale bachelorstudenten per jaar. Maar wat is een buitenlandse student?, wil de faculteitsraad weten. Het is voor hen onbekend welke definitie UNL hanteert. Wordt daarbij gekeken naar de nationaliteit van een student? Het land waar de student op dat moment verblijft? Of is dat het land waar een student onderwijs heeft gevolgd?

Er wordt gekeken naar het land van herkomst, licht een beleidsmedewerker toe. Als blijkt dat deze definitie ook UNL-verband is afgesproken, is de verontwaardiging onder de faculteitsraadsleden groot. Voor hen wordt het belang van het openbaar maken van de UNL-afspraken extra bevestigd. 

Voorzitter Stefanie Beyens: “Het is zo’n politieke vraag wie Nederlander is en wie een internationale student. Zeker als we lage cijfers hanteren voor de toelating van internationale studenten. Waarom denken de Universiteiten van Nederland dat zij de definitie daarvan met enige legitimiteit kunnen bepalen? En ik vraag mij af waarom CvB’ers die niet worden verkozen, die enkel bevraagd kunnen worden door de medezeggenschap, denken de legitimiteit te hebben om te bepalen wie er een Nederlander is en wie een internationale student?” 

Ook die vraag kan Brug niet beantwoorden. Omdat hij niet bij de gesprekken zat over het definiëren van internationale studenten, moet hij zich er eerst in verdiepen. “Ik neem deze reflectie en vragen graag even mee.”