‘Een open universiteit met veel enthousiasme voor onderwijs’

De voorzitter van het visitatiepanel hoogleraar Ramses Wessel van de universiteit in Groningen sprak gisteren bij de presentatie van het voorlopig oordeel van een “hele enthousiaste, betrokken en open universiteit met veel enthousiasme voor onderwijs”. De komende twee maanden wordt een rapport gemaakt van de bevindingen die ter definitieve goedkeuring worden voorgelegd aan van de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO). Als die instemt, is het oordeel definitief.

De mondelinge presentatie van de bevindingen van de Instellingstoets Kwaliteitszorg (ITK) (alleen met Solis-id) vond woendagmiddag plaats in zaal 1636 van het Academiegebouw. Zo’n vijftig medewerkers waren aanwezig. Onder hen ook de nieuwe voorzitter van het College van Bestuur, Hans Brug, rector Wilco Hazeleger, de decanen van faculteiten, en vertegenwoordigers van de vier opleidingen die bezocht zijn door het visitatiepanel: Sociologie, Sociale Geografie & Planologie, Biomedische Wetenschappen en Biosciences. Alsook vertegenwoordigers van de medezeggenschapsraden en studenten die met de commissie spraken.

Lof voor de onderwijsvisie
Zij hoorden de voorzitter van het toetsingspanel zeggen: “De UU mag echt trots zijn op de gemeenschap die jullie met elkaar hebben opgebouwd.” Ook was er lof voor de nieuwe onderwijsvisie waarin de strategische doelen van het onderwijs zijn verwoord. “Die is breed gedragen en herkenbaar, al is de ene faculteit er verder mee dan de andere.” De centrale uitgangspunten van die visie "openheid” en “uitbreiden van de relaties met de buitenwereld” worden onderschreven door de toetsingscommissie, zo stelde deze. 

De hoofdvraag bij deze instellingstoets voor het onderwijs was: waarborgt de UU de realisatie van haar visie op goed onderwijs, en werkt de instelling continu aan ontwikkeling en verbetering? Deze kernvraag werd beoordeeld in alle lagen van de organisatie. De universiteit mocht zelf de opleidingen selecteren die deel uitmaakten van de toetsing.

Het visitatiepanel keek naar vier samenhangende kwaliteitsstandaarden afkomstig uit het beoordelingskader van de NVAO: Visie en beleid, ofwel: worden de visie en het beleid van de instelling met betrekking tot de kwaliteit van het onderwijs breed gedragen? Implementatie: hoe realiseert de instelling deze visie? Evaluatie en monitoring: hoe bewaakt de instelling dat haar visie wordt gerealiseerd? Ontwikkeling: hoe werkt de instelling aan verbetering? 

De UU kreeg op al die standaarden een voldoende. “Dat klinkt misschien wat zuinigjes”, zei de panelvoorzitter, maar “wij geven nooit meer dan een voldoende. Het is het hoogste wat je kunt bereiken bij instellingstoetsen”. 

De deuren staan voor iedereen open
De commissie toonde waardering voor de manier waarop er naast formeel overleg ook veel informele contacten zijn binnen de universiteit, waardoor mensen elkaar op cruciale momenten weten te vinden. Wat betreft de implementatie van het onderwijsmodel was voor de commissie niet helemaal duidelijk wanneer de universiteit hierover tevreden is: “Probeer na te denken over monitoring”, was hier de suggestie. 

Qua uitvoering van het onderwijsvisie zag de commissie dat er sprake was van veel samenwerking. De panelvoorzitter sprak over “veel aandacht voor studenten”. Hij constateerde dat de tutoren bij de bezochte opleidingen goed te vinden waren: “De deuren staan voor iedereen open”, aldus de panelvoorzitter.

Ook de examencommissie en de medezeggenschap binnen de bezochte opleidingen waren prima op orde, aldus de panelvoorzitter. Hij wees op het belang van goede ondersteuning voor de medezeggenschap, omdat het niet altijd makkelijk is om de complexe beleidsstukken en financiële cijfers te doorgronden.

Leefbaarheid van campus kan beter
Twee verbeterpunten kwamen expliciet aan de orde bij de presentatie van de voorlopige conclusie. De eerst ging over het nieuwe beoordelingssysteem van wetenschappers Erkennen & Waarderen, en de tweede over de leefbaarheid op het Utrecht Science Park.

. De commissie ondersteunt het “tweebenig” waarderen van wetenschappelijke medewerkers op zowel onderzoek- als onderwijskwaliteiten met Erkennen & Waarderen. Maar de beoordelingsmethode schiet te kort voor docenten die geen onderzoek doen. “Daar ligt werk”, erkende ook rector Hazeleger achteraf. 

Daarnaast weerklonk kritiek op de leefbaarheid van de campus op het Science Park. Deze wordt niet altijd als even veilig ervaren, zo kreeg het toetsingspanel te horen van medewerkers en studenten. Ook termen als “ongezellig” en “er is niets te doen” vielen in de gesprekken die de commissie voerde. “Er is meer met dit gebied te doen. Je kunt er meer uit halen”, aldus de panelvoorzitter. Al toonde hij ook begrip, omdat de gemeente hier ook een verantwoordelijkheid heeft. De gesprekken over verbetering lopen, zo hoorde hij.

Tot slot moedigde de panelvoorzitter de UU aan soms nog wat beter in de gaten te houden wat afgestudeerden moeten weten en kunnen om goed in te stromen in de beroepspraktijk. “Hou daarover het contact met de alumni”, was de raad die hij gaf. En tegelijkertijd toonde de panelvoorzitter ook op dit punt begrip. “In een snel veranderende wereld loop je als onderwijsinstelling altijd achter.”

Super trots
Na de lovende woorden klonk een groot en opgelucht applaus. Veel felicitaties gingen richting Aishlinn Schippers, beleidsadviseur bij de directie Studenten, Onderwijs & Onderzoek, en naar Kim Zunderdorp, teamleider Onderwijsbeleid, die dit visitatieproces samen met de opleidingen twee jaar lang hebben begeleid en voorbereid. Dankzij al die voorbereidingen had het visitaitepanel de beschikking over een zelfevaluatierapport opgesteld door de UU en een uitgebreid informatiedossier. 

“We hadden er alle vertrouwen in, maar ik zou liegen als ik zou zeggen dat we het helemaal niet spannend vonden”, zei rector Wilco Hazeleger na afloop tegen DUB. Hij toonde zich “supertrots”. De commissie herkende en erkende volgens hem wat de universiteit al langere tijd probeert uit te dragen: “openheid, interdisciplinariteit, docentenprofessionalisering, en zorg voor elkaar, het onderwijs en de student.”

In totaal bezocht het panel de universiteit vijf keer in januari en februari. Eenmaal in de zes jaar beoordeelt de NVAO het systeem van kwaliteitszorg voor onderwijs. De UU nam voor de derde keer deel aan deze Instellingstoets.

In 2012 – toen de toets net nieuw was – en in 2018 slaagde de UU voor de toets. Een definitief positief oordeel zorgt ervoor dat opleidingen zelf een beperktere beoordeling doorlopen bij hun accreditaties.