Komt er dan toch een einde aan de facultaire honoursprogramma’s?

De U-raad voelde zich vorig jaar totaal overvallen door de mededeling van het universiteitsbestuur dat bacheloropleidingen niet langer verplicht zouden worden om honoursprogramma’s aan te bieden. 

De stap werd gepresenteerd als een voldongen feit, maar de raadsleden was nog niets gevraagd. En dat terwijl ze instemmingsrecht hadden op het schrappen van onderwijsprogramma’s waarmee studenten die behoefte hebben aan extra uitdaging een certificaat bij hun diploma kunnen verdienen.

De onvrede over de gang van zaken droeg eraan bij dat vooral studentraadsleden zeer kritisch waren. Zij waren er niet van overtuigd dat de UU goede alternatieven kon bieden en vreesden ook voor de concurrentiepositie van UU-afgestudeerden bij aanmeldprocedures voor internationaal aansprekende masterprogramma’s. Het plan van het UU-bestuur werd daarom van tafel geveegd.

Grote betrokkenheid
Een jaar later probeert het UU-bestuur nu opnieuw. Met een nota waarin meer achtergrondinformatie wordt gegeven en waarin de medezeggenschap een grote betrokkenheid wordt beloofd, hoopt het CvB de raad te overtuigen van de noodzaak om te stoppen met de verplichting honoursprogramma’s aan te bieden.

Het UU-bestuur benadrukt dat het verzoek vooral van de bacheloropleidingen zelf komt. Die betalen jaarlijks samen zo’n 1,2 miljoen euro aan extra-curriculair en dus niet door de overheid bekostigd onderwijs voor een zeer kleine groep studenten. In totaal gaat het om 800 studenten, zo’n 3,8 procent van alle studenten, zo staat in de nota.

Het UU-bestuur schrijft daarbij dat het nieuwe universitaire onderwijsmodel juist hamert op ontwikkelingskansen voor álle studenten. Opleidingen worden daarom aangemoedigd om binnen het reguliere programma uitdagende onderwijsvormen aan te bieden. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan interdisciplinaire onderzoeksprojecten in samenwerking met maatschappelijke partners, het zogeheten Community Engaged Learning.

Concurrentie bij aanmelden Ivy League
Daarnaast gaat de nota in op de belangrijkste bezwaren die studentraadsleden vorig jaar aandroegen. Zo geeft de UU de verzekering dat de medezeggenschap wordt betrokken bij het opzetten voor overgangsregelingen voor studenten die al aan een honoursprogramma zijn begonnen of die daar volgend jaar nog aan willen beginnen. De bedoeling is om in collegejaar 2027–2028 met het honours onderwijs te stoppen, maar studenten moeten nog tot 2031 de tijd krijgen om een honourscertificaat te behalen.

Ook zal faculteitsraden om advies gevraagd worden over de onderwijsvormen die opleidingen willen gaan aanbieden als alternatief voor het honours onderwijs. Dat moet de medezeggenschap de garantie geven dat de belofte van nieuwe uitdagende onderwijsvormen geen loze is. 

De meeste faculteiten zijn overigens al langer bezig om na te denken over hoe zij studenten in het vervolg extra uitdaging kunnen bieden. De faculteiten Rebo en Geesteswetenschappen hebben die nieuwe invulling ook al voorgelegd aan hun faculteitsraad.

Ten slotte probeert het UU-bestuur in de nota de angst weg te nemen dat UU-studenten zonder honourstraject minder kans zouden maken op toelating tot gerenommeerde Ivy League-universiteiten. Die universiteiten zouden eerder kijken naar cijfers en een sterke motivatiebrief dan naar het al dan niet gevolgd hebben van een honourstraject in de bachelorfase, schrijft het bestuur. Bovendien nemen andere Nederlandse universiteiten eveneens stappen zetten naar een andere invulling van de honoursprogramma’s.

De nota komt volgende maand aan bod in de vergaderingen van de U-raad, eerst in de commissie Onderwijs, Onderzoek & Studenten op 23 maart en later in de U-raadsvergadering van 30 maart. Dan zal blijken of het UU-bestuur de studentraadsleden nu wel kan overtuigen.