Problemen met slimme sloten SSH-pand: studenten buitengesloten

Sinds eind 2024 installeert de SSH in een deel van haar complexen in Utrecht sloten die met een smartphone-app moeten worden geopend. De slimme sloten veroorzaken in de praktijk regelmatig voor overlast: bewoners kunnen het pand niet in of uit.

“En dat is niets minder dan ellende”, zegt student Milou, die anoniem wil blijven uit angst dat SSH haar als lastige huurder bestempelt. Milou huurt sinds eind 2025 een studio in een SSH-gebouw in de Utrechtse wijk Wisselspoor. De deur van de hoofdingang, die van de fietsenstalling en de tussendeuren zijn voorzien van een zogeheten iLOQ die met een smartphone-app moet worden geopend. “Wij huurders hebben continu problemen met het systeem. Regelmatig komen bewoners niet binnen en staan ze noodgedwongen ‘s nachts buiten of moeten ze buren storen die de deur voor ze open kunnen doen.”

In pyjama
Voor toegang tot het pand en de gezamenlijke ruimten is een smartphone met NFC-chip verplicht, een chip waarmee je bijvoorbeeld ook met je smartphone kan pinnen. “Je moet dus niet alleen een smartphone met zo’n chip hebben of er een kopen. Maar ik vind het ook vreemd om dat te eisen in een tijd waarin we juist minder op onze telefoon willen zitten”, zegt Milou. Ook moet die telefoon opgeladen zijn. “Regelmatig vragen mensen met bijna lege telefoon in de groepsapp of iemand nog wakker is om open te doen. Gelukkig werkt de intercom nu weer, lange tijd moest je als ‘goede buur’ dan in pyjama naar beneden.”

Maar ook met een opgeladen telefoon met NFC-chip is toegang niet gegarandeerd. “Het systeem heeft maandenlang ontzettend slecht gefunctioneerd”, aldus Milou. “Bewoners lieten buitendeuren openstaan of zetten tussendeuren op een kier om zo naar binnen en buiten te kunnen. Hierdoor kwamen ongenode gasten het pand in. Ook hebben meerdere bewoners opgesloten gezeten.” Ook tijdens het maken van dit verhaal was er een storing waardoor alle deuren tot aan de woningen openstonden.

Keyfob
Wie geen geschikte smartphone heeft, kan een ‘keyfob’ aanvragen, een fysieke digitale sleutel. Wil je, zoals Milou, een keyfob omdat je niet afhankelijk wilt zijn van je smartphone, dan krijg je die niet. “Je moet fysiek bij een medewerker van SSH aantonen dat je écht geen smartphone met NFC-chip hebt.” Ook medestudent Jasmijn* die om dezelfde reden als Milou anoniem haar verhaal doet, kreeg geen keyfob terwijl iLOQ niet werkte op haar Android-telefoon. “Daar sta je dan als student, alleen in een nieuwe stad. Dat voelde heel onveilig.”

Ook bij SSH-pand Baobab, sinds oktober 2024 uitgerust met iLOQ, klinken negatieve geluiden. Hoewel de bewoner die we spreken zelf weinig problemen ondervindt, weet hij dat sommige mensen wel last met de slimme sloten hebben: “Er is bijvoorbeeld een storing geweest, toen haalde de app steeds je bankpas erbij en ging het slot niet open. Dat is nu verholpen. En als je telefoon snel leegloopt, ben je wel afhankelijk van iemand die thuis is.”

Nieuw beleid SSH
Om veiligheidsredenen wil SSH niet vertellen welke van haar panden zijn uitgerust met digitale sloten naast de flat in Wisselspoor, Baobab en het recent opgeleverde High Five in Utrecht Science Park. De huisvester testte het systeem begin 2024 in Rotterdam waarna ook complexen in Utrecht en Groningen een digitale sleutel op de voordeur kregen. In totaal hebben circa 3000 SSH-bewoners op zeventien locaties te maken met een dergelijk slot.

Volgens persvoorlichter Joris van Eijck van SSH hebben de digitale sleutels een paar voordelen in vergelijking met een ouderwetse sleutel. Hij zegt dat er voor het systeem is gekozen omdat het op afstand beheerd kan worden. Daarmee bedoelt hij dat het voor de huisvester makkelijk is om nieuwe bewoners te voorzien van een sleutel. Ook denkt hij dat de digitale sleutel aansluit bij hoe studenten toegang tot diensten regelen.

Ondermijnen
Dat niet iedereen een NFC-chip in zijn smartphone heeft, valt volgens hem mee. “Vaak beschikken bewoners toch over een geschikt toestel.” Volgens SSH zou een keyfob het hele idee van het sleutelloze systeem ondermijnen, hoewel de bewoners van hun complex in Wisselspoor wel een gewone sleutel hebben voor de deur van de eigen studio.

Van Eijck erkent dat er opstartproblemen zijn geweest: “Bij Wisselspoor zijn meerdere storingen geweest aan het sluitsysteem.” Hij benadrukt dat de digitale sleutel zelf slechts een signaal doorgeeft. De storingen aan deuren, deurdrangers en bekabeling kunnen de werking en beleving van de digitale sleutel beïnvloeden. “We vinden het vervelend voor bewoners, maar we zijn blij met de meldingen, want dan kunnen we die gaan oplossen.” Bewoners kunnen ondersteuning op locatie krijgen, wat volgens hem al vaak tot een oplossing heeft geleid.

Stress
Milou en Jasmijn zien iets anders. “In het begin deden we tien tot vijftien meldingen per week. maar het duurt weken voordat er actie komt. Bel je het spoednummer, dan komen ze pas de volgende dag. De meeste huurders hebben het dan ook maar opgegeven.”

De digitale sloten geven de bewoners een gevoel van onveiligheid, met name onder de vrouwen, zeggen de twee studenten. “Dan stuurt iemand een appje met een ‘heads up’ dat er een dakloze in de fietsenkelder of wasruimte ligt. Als je nietsvermoedend binnenkomt, kan je daarvan schrikken”, zegt Milou. “Sommige meiden durven dan niet meer alleen zo'n ruimte in.”

Milou: “Het is ook geen geruststellend idee dat je ’s avonds of ’s nachts je woning misschien niet in kunt. Voor mijn stage werk ik ook ‘s nachts en wil niet voor een gesloten deur staan. Dat idee alleen al zorgt voor stress.”

Boks: legitieme zorgen
Ray Polman, voorzitter van BoKS die de belangen van alle SSH-bewoners vertegenwoordigt, schrikt van de geluiden uit Wisselspoor. “Ik had al signalen gehoord uit High Five, dat dezelfde sloten heeft, maar concrete voorbeelden uit Wisselspoor kenden we nog niet. Deze meldingen moeten serieus genomen worden. Een nieuw systeem brengt kinderziektes met zich mee, maar deze zorgen zijn legitiem, vooral de stress die het veroorzaakt vind ik kwalijk.” 

BoKS gaat eind deze maand met het net opgerichte woonbestuur van Wisselspoor met SSH om tafel om over de problemen met iLOQ te praten. “Ik twijfel niet aan de goede intenties van SSH”, zegt Polman. “Maar als vooral SSH profijt heeft en bewoners er weinig aan hebben, moeten we ons afvragen of we hiermee door moeten gaan.” 

Boks wil dat er voor de bewoners van panden met digitale sloten een bereikbaar oplaadpunt voor de smartphone komt, dat bewoners ook kunnen kiezen voor een betaalbare key-fob en een mogelijke stop op iLOQ-sloten in nieuwe SSH-woningen. 

Het woonbestuur van Wisselspoor wacht het gesprek met SSH af, voor het eventueel met DUB wil praten. 

*De echte namen van Milou en Jasmijn zijn bekend bij de redactie.

Kamervragen
Begin 2025 stelde Volt-Kamerlid Marieke Koekkoek Kamervragen over vergelijkbare plannen bij studentenwoningen van Veste Wonen in Enschede, zo meldde de Gelderlander . Die corporatie besloot na overleg met studenten dat huurders ook kunnen kiezen voor een fysieke tag naast of in plaats van de smartphone-app.