U-raad: 'Stilteruimtes UU schieten tekort'

Biervlekken en twee korans onder een tafelpoot in een stilteruimte van het Buys Ballotgebouw zorgden in augustus voor opschudding en riepen tegelijkertijd vragen op: voldoen de huidige stilteruimtes wel aan de behoeften van UU-studenten en medewerkers? 

Hoewel niet eerder sprake is geweest van incidenten in een stilteruimte, is er wel veel aan te merken op die ruimtes, zegt rechtenstudent Sara Aksakal. Als lid van de Universiteitsraad zette zij zich afgelopen collegejaar namens Student Coalition Utrecht (SCU) in voor een verbetering van de stilteruimtes. “Al jaren zien we dat de bestaande ruimtes tekortschieten." Ze ontdekte dat centraal beleid ontbreekt en vroeg namens de hele U-raad aan het universiteitsbestuur een coördinator aan te stellen om problemen te inventariseren en aan te pakken.

Stilteruimte David de Wiedgebouw

Yogamatten, bijbels en gebedskleden
In totaal heeft de universiteit negen plekken waar studenten en medewerkers kunnen bidden, mediteren of rust kunnen vinden. Vijf daarvan bevinden zich op het Utrecht Science Park. Daarnaast heeft de universiteit nog enkele multifunctionele ruimtes, die naast stilteruimte ook dienstdoen als kolf-, -slaap of EHBO-ruimte. 

Hoe de ruimtes eruitzien, verschilt per gebouw. Zo ligt er in het David de Wiedgebouw standaard een gebedskleed op de vloer, en beschikken sommige ruimtes over een wasbak of comfortabele stoelen. Ook zijn er op enkele locaties gebedskleden, yogamatten en religieuze of spirituele boeken aanwezig. In het Ruppertgebouw ligt een schrift waarin mensen elkaar een hart onder de riem steken of vragen om voor hen of een naaste te bidden. Andere plekken, zoals in het Langeveldgebouw, hebben vanwege hun multifunctionele doel een meer sobere inrichting, met onder andere een behandelbank, koelkast en rolstoel.

Seyda Karaaslan en Sara Aksakal van Student Coalition Utrecht

Punten ter verbetering
Hoewel Sara blij is dat er stilteruimtes zijn, hoort ze verschillende klachten van studenten over deze ruimtes. Zo heeft niet elk gebouw een stilteruimte, zijn ze niet makkelijk vindbaar, zijn multifunctionele ruimtes niet handig, kunnen de regels rondom gebruik in elk gebouw anders zijn en zijn bepaalde ruimtes zo populair dat er voor de deur een wachtrij ontstaat. 

Volgens Sara zou het fijn zijn als zo veel mogelijk gebouwen een stilteruimte hebben. Nu moeten studenten die gebruik willen maken van een stilteruimte vaak naar een ander gebouw lopen. “Het is daardoor moeilijker om tussen de colleges door een moment van rust of gebed te vinden. Dat zorgt voor een belemmering van zowel religieuze uitingen als onderwijs, omdat ze tussen de twee moeten kiezen”, vertelt Seyda Karaaslan, die dit jaar Sara opvolgt als vertegenwoordiger van Student Coalition Utrecht in de U-raad.

Wie gebruik wil maken van de stilteruimtes moet soms ook goed zoeken. Hoewel op de website van de universiteit te vinden is waar de verschillende stilteruimtes zijn, zijn ze in de praktijk minder makkelijk vindbaar. Ze staan bijvoorbeeld niet aangegeven op de bewegwijzering in de gebouwen en de ruimtes zijn enkel met kleine, onopvallende bordjes naast de deur van de ruimte gemarkeerd. Ook hier is nog winst te behalen, aldus Seyda. “Als persoon die gebruikmaakt van de ruimtes, vind ik ze vaak niet goed genoeg vindbaar, waardoor ik het gevoel krijg dat de ruimte niet toegankelijk is.”

Ook over de fysieke toegankelijkheid zijn er klachten. Sommige ruimtes zijn op slot, waardoor gebruikers eerst een pas of sleutel bij de receptie moeten ophalen. Fijn is dat er toezicht is, zegt Seyda en gebruikers ongestoord tot zichzelf kunnen komen, maar daardoor kan maar één persoon tegelijkertijd gebruik maken van de ruimte. Studenten voelen zich daardoor opgejaagd, zegt Sara. 

“Ik maak weleens gebruik van de stilteruimte aan de Israëlslaan, waarvoor je een sleutel nodig hebt. Dit is een best grote ruimte, maar die doet ook dienst als kolfruimte. Er gaat dan toch steeds door mijn hoofd: kan ik hier wel mijn tijd nemen of wil iemand anders de ruimte gebruiken? In ruimtes die niet op slot kunnen, zoals in het Ruppertgebouw, zitten vaak meerdere mensen tegelijkertijd wat niet tot problemen leidt.” Sara en Seyda zijn bang dat het systeem waarbij gebruikers een sleutel bij de receptie moeten ophalen de druk op de bestaande ruimtes verhoogt en bovendien de drempel vergroot om gebruik te maken van de ruimtes. 

En worden de stilteruimtes goed gebruikt? Jazeker, zeggen Sara en Seyda en ook de receptionisten waar DUB langs is gegaan, bevestigen dit.

Reactie College van Bestuur
Vanuit de universiteit ontbreekt het niet aan bereidheid om stilteruimtes te faciliteren, zegt Sara. “Maar in de praktijk blijkt het onderwerp niet urgent genoeg om verandering teweeg te brengen, terwijl deze klachten al jarenlang spelen.” 

De vraag van de U-raad om één centraal persoon aan te stellen die verantwoordelijk zou worden voor alle ruimtes en de behoeftes van studenten kan inventariseren, is afgewezen, omdat het een complex vraagstuk is dat niet onder één universiteitsafdeling kan worden geschaard, zo luidt het schriftelijk antwoord van het universiteitsbestuur op de nota van de raad. Ook is er geen ruimte voor extra stilteruimtes. 

Het bestuur wil wel een inventarisatie laten maken door de studenten van de U-raad om de behoeften van studenten en medewerkers te meten. Ook wil het bestuur zo nodig tijdelijke stilteruimtes toevoegen tijdens piekmomenten, zoals de ramadan. Eerder zijn er tijdens de ramadan in het Ruppertgebouw extra ruimtes ter beschikking gesteld.

Het bestuur schrijft dat een ‘gefaseerde verbetering van bestaande ruimtes wel mogelijk is’. Hoe deze verbeteringen vorm krijgen, moet blijken uit de inventarisatie. 

Het CvB stelt voor om dat nog dit kalenderjaar te onderzoeken en een student van de U-raad aan te wijzen die de inventarisatie kan begeleiden. De universiteitsraad moet nog reageren. Maar Seyda en Sara laten weten wel blij te zijn dat het onderwerp meer aandacht heeft, maar dat ze liever een structurele oplossing hadden gezien. Daarnaast benadrukken ze dat de ruimtes niet alleen bedoeld zijn voor religieuze uitingen, maar voor iedereen die behoefte heeft aan rust, zoals neurodivergente studenten die even aan de prikkels van een collegezaal willen ontsnappen. “Iedereen moet een plek kunnen hebben waar hij zich terug kan trekken, onafhankelijk van levensovertuiging”, aldus Sara.

Stilteruimte Marinus Ruppertgebouw.