De Olympische helden van de UU. Van Londen 1908 tot en met Rio 2016

Body: 

Van schermer jonkheer Jan Daniël Hendrik de Beaufort in 1908 tot beachvolleybalster Madelein Meppelink in 2016. DUB ging op zoek naar alle deelnemers van de Olympische Spelen met een bul van de Utrechtse universiteit. Nog 35 dagen tot Rio, maar wij trappen vast af met dit overzicht van UU-toppers. *Update

In totaal wisten we 78 Olympiërs te achterhalen. Zij waren ooit student of promovendus aan de (Rijks) Universiteit Utrecht en deden mee aan de Olympische Spelen. Onder dit artikel staan ze allemaal. Van elke sporter is er een kort portret met informatie over de studie die ze deden en over hun prestaties op de Spelen.

Klik hier om direct naar het overzicht te gaan. 

De eerste Utrechtse deelnemers die we terugvonden waren in 1908 de adellijke schermers en juristen De Beaufort en Labouchere. De Beaufort deed aan drie Spelen mee en kwam niet verder dan de kwartfinale. Hij promoveerde in de rechtswetenschap en was lange tijd secretaris van de Raad van State. Labouchere deed aan twee Spelen mee. Bij zijn tweede toernooi in 1928 was hij met zijn 61 jaar de één na oudste deelnemer. 

De wereld is inmiddels veranderd. Straks in Rio speelt hockeyer Yuri van der Heijden niet voor Nederland, maar voor het thuisland Brazilië waar zijn moeder vandaan komt. Van der Heijden haalde vorig jaar zijn bachelor Communicatie- & Informatiewetenschappen.

Wie doen er mee in Rio?
Als het even meezit, reizen tien sporters met een UU-achtergrond af naar Brazilië. Allereerst gaat het om de Utrechtse roeidelegatie met Monica Lanz (bachelor Rechten), Harold Langen (master Natuurkunde) en Kaj Hendriks (bachelor Geneeskunde) van Triton en Claudia Belderbos (master Psychologie) en Inge Janssen (master Geo-communicatie) van Orca. Daarnaast is ook beachvolleybalster Madeleine Meppelink (bachelor Farmacie) zeker van de partij.

De hockeysters Michelle van der Pols (master Geneeskunde), Willemijn Bos (master Rechten) en Caia van Maasakker (bachelor Economie) zitten in de Olympische selectie, maar er moeten nog speelsters afvallen. We nemen we ze voor de zekerheid wel mee in ons overzicht. Verder is Yuri van der Heijden dus vrijwel zeker van deelname namens Brazilië.

Als er van deze groep niemand afvalt, wordt de hoogste score van tien deelnemende UU-afgestudeerden van Sydney 2000 geëvenaard. Rechtenalumnus Constantijn Jonker is bovendien eerste reserve bij de Nederlandse hockeyselectie. Dus wie weet ... . In Los Angeles (1982), Beijing (2008) en Mexico (1968) waren er volgens onze telling negen UU-deelnemers.

Wie namen het vaakst deel?
Veel sporters op onze lijst hebben aan twee Olympische Spelen deelgenomen. Vijf UU-afgestudeerden deden aan drie Olympische Spelen mee. Dit zijn:

  • Schermer Jan Daniël Hendrik de Beaufort (1908, 1912, 1924)
  • Hockeyer Theo van Vroonhoven, later hoogleraar Geneeskunde in Utrecht (1960, 1964 en 1968).
  • Zwemmer Cees Vervoorn, gepromoveerd aan de UU en nu HvA-lector Topsport en Onderwijs (1976, 1980 en 1984).
  • Zwemster Conny van Bentum, tegenwoordig bondsarts bij de hockeyvrouwen (1980, 1984 en 1988).
  • Hockeyster Marilyn Agliotti, waarvan de eerste keer voor haar vaderland Zuid-Afrika (2000, 2008 en 2012).

Overigens zijn er ook UU-sporters die nauwelijks in actie kwamen. Hockeykeeper Bart Looije speelde in 1992 welgeteld 1 minuut mee. Atlete Esther Akihary was reserve bij de estafetteploeg.

Wie wonnen er medailles?
Volgens onze gegevens zijn er 25 UU-sporters die een medaille wisten te winnen. In totaal haalden zij 33 medailles binnen. Conny van Bentum won de meeste medailles: 3. De eerste UU’er die een medaille won, moet Just Göbel zijn geweest. De legendarische keeper van het Arnhemse Vitesse studeerde Geneeskunde in Utrecht en leidde Nederland in 1912 in Stockholm naar de derde plaats. 

Hockeyster Marilyn Agliotti is de meest succesvolle UU-alumnus op de Olympische Spelen. Zij won zowel in 2008 als in 2012 goud met het Nederlands hockeyteam. De meest aansprekende  Olympische titel is die van zwemmer Maarten van der Weijden. Hij won in het open water van Beijing de 10 kilometer nadat hij tijdens zijn studie Wiskunde in Utrecht te maken kreeg met leukemie.

Hieronder de ranglijst met de 25 medaillewinnaars (goud telt het zwaarst, dan zilver, dan brons):


1  Marilyn Agliotti (Hockey)

goud 2008, goud 2012

2  Eefke Mulder (Hockey)                     

goud 2008, zilver 2004

3  Anneloes Nieuwenhuizen (Hockey)

goud 1984, brons 1988

4  Maarten van der Weijden (Zwemmen)

goud 2008

    Wieke Dijkstra (Hockey)

goud 2008

    Alette Sijbring (Waterpolo)

goud 2008

5  Conny van Bentum (Zwemmen)

zilver 1984, brons 1980, brons 1988

6  Jules Ancion (Hockey)                      

zilver 1952

    Rob Derikx (Hockey)

zilver 2004

    Elien Meijer (Roeien)                        

zilver 2000

    Marieke Westerhof (Roeien)

zilver 2000

    Roderick Weusthof (Hockey)

zilver 2012

7  Carl Verheijen (Schaatsen) 

brons 2006 (2x)

    Dillianne van den Boogaard (Hockey)

brons 1996, brons 2000

    Suzan van der Wielen (Hockey)

brons 1996, brons 2000

8  Claudia Belderbos (Roeien)

brons 2012

    Just Göbel (Voetbal) 

brons 1912

    Erik Hartsuiker (Roeien)

brons 1964

    Andy Hoepelman (Waterpolo) 

brons 1976

    René Klaassen (Hockey) 

brons 1988

    Marty Laurijsen (Roeien)

brons 1984

    Catalien Neelissen (Roeien)

brons 1984

    Anne-Marie Quist (Roeien)

brons 1984

    Herman Rouwé (Roeien)

brons 1964

    Anne Schellekens (Roeien) 

brons 2012

In welke Olympische sporten zijn UU-studenten goed?
Verreweg de meeste Utrechtse medailles werden dus gewonnen door hockeyers en roeiers. Niet verwonderlijk, want het is ook vooral bij deze sporten dat Utrechtse studenten geselecteerd worden.

Zo'n driekwart van alle deelnemers die we terugvonden is óf roeier (29) of hockeyer (25). Daarna volgt zwemmen met zeven sporters op geruime afstand.

Twee Utrechtse roeiafvaardigingen springen in het oog. In 1968 ging een Triton Vier met stuurman naar Mexico. Berend Brummelman, Tom Dronkert en Otto Weekhout reisden af samen met de bronzen medaillewinnaars van Tokyo: Herman Rouwé en Erik Hartsuiker. De roeiers wonnen in 1967 de Varsity voor Triton maar vielen in Mexico buiten de prijzen.

Een Orca Vier met stuurvrouw, met de UU-studenten Anne-Marie Quist, Catalien Neelissen en Marty Laurijsen en hogeschoolstudenten Wiljon Vaandrager en Marieke van Drogenbroek nam in 1984 deel aan de Olympische Spelen van Los Angeles. In de finale werden ze vijfde. Toch wonnen ze allen een medaille. Met de Vrouwen Acht werden ze derde.

Wat studeren Olympische UU’ers?
Rechten en Geneeskunde zijn met grote afstand de studies die de meeste topsporters afleveren. Zo’n veertig procent van alle Olympische deelnemers met een Utrechtse bul ontving die voor één van beide studies.

Opvallend is dat ook tandartsen klaarblijkelijk vaak op hoog niveau sporten. Wat dat betreft is het jammer dat de studie in Utrecht in de jaren tachtig werd afgeschaft. Psychologie is de laatste decennia in opkomst met onder meer de roeiers Laurien Vermulst, Merijn van Oijen en Peter van der Noort.

Hieronder de top 5 van Utrechtse studies met meeste afgestudeerden op de Olympische Spelen:

Rechten

17

Geneeskunde

16

Tandheelkunde

7

Psychologie

7

Diergeneeskunde

4

Wie zijn succesvoller bij de Olympische Spelen? Utrechtse mannen of  vrouwen?
De Utrechtse vrouwen zijn de afgelopen decennia met een grote inhaalrace bezig. Voor 1976 kunnen we geen Utrechtse universiteitsstudente vinden onder de deelnemers. Orca-roeister Hette Borrias had in Montreal waarschijnlijk de primeur. Zij was ook de eerste Olympiër van de toen nog jonge vereniging. In Montreal stond vrouwenroeien voor het eerst op het programma.

Voor 1976 waren 25 Utrechtse mannen naar de Olympische Spelen afgereisd. De stand is straks -als alle geselecteerde hockeysters mee naar Rio mogen- 48 mannen en 30 vrouwen. Opmerkelijk is dat liefst 15 van de 25 medaillewinnaars in onze lijst vrouw zijn.

Wat waren de Olympische drama’s?
Waterpolo’er en geneeskundestudent Willem Mosterd stond in 1956 met zijn koffers klaar om naar Melbourne af te reizen, toen Nederland besloot tot een boycot vanwege de Hongarije-crisis. Mosterd werd later hoogleraar Sportgeneeskunde in Utrecht en was als arts en dopingexpert aanwezig bij vijf Olympische Spelen. Volgens Mosterd is er jarenlang geen aandacht besteed aan de geselecteerde sporters van 1956, Na excuses van sportfederatie NOC*NSF maken de sporters van destijds nu wel deel uit van de Internationale Vereniging voor Olympische Sporters.

Utrechtse sporters kregen vaker te maken met politieke beslommeringen rondom de Olympische Spelen. In 1972 besloten de twee Utrechtse rechtenstudenten Flip van Lidth de Jeude en Paul Litjens als enige Nederlandse hockeyers naar huis te gaan na de Palestijnse inval in het Olympische dorp.

Maar sportieve malheur was er natuurlijk ook voldoende. In 2010 crashte Diergeneeskundestudente Jeannette Pennings bovenin de bobbaan. De remster kwam er zonder kleerscheuren vanaf, maar besloot samen met haar stuurvrouw af te zien van een tweede rit.

*Update* Na publicatie van dit artikel begin juli is onderstaand overzicht ietwat achterhaald.
-De coach van het dameshockeyteam Alyson Annan heeft haar selectie bekendgemaakt. UU-alumna Caia van Maasakker en Willemijn Bos gaan mee naar Rio. Heel verrassend is de keuze voor de Utrechtse psychologiestudente Laurien Leurink. Michelle van der Pols is aangewezen als reserve. 
-Op het laatste moment mocht ook Geneeskunde-alumna en mountainbikester Anne Terpstra naar Rio.
-Kijk voor het aangepaste en meest actuele overzicht hier.


De Olympische helden van de UU, van 2016 terug naar 1908

2016: Rio de Janeiro
Yuri van der Heijden
Hockey
Kaj Hendriks
Roeien
Harold Langen
Roeien
Inge Janssen
Roeien
Claudia Belderbos
Roeien
Monica Lanz
Roeien
Madelein Meppelink
Beachvolleybal
Caia van Maasakker
Hockey
Michelle van der Pols
Hockey
Willemijn Bos
Hockey
 
 
 
 

insert break

2012: Londen
Marilyn Agliotti
Hockey
Roderick Weusthof
Hockey
Sjoerd Hamburger
Roeien
Kaj Hendriks
Roeien
Monique Jansen
Atletiek
Inge Janssen
Roeien
Claudia Belderbos
Roeien
Anne Schellekens
Roeien
Esther Akihary
Atletiek

insert break

2008: Beijing
Geert Cirkel
Roeien
Sjoerd Hamburger
Roeien
Marilyn Agliotti
Hockey
Wieke Dijkstra
Hockey
Eefke Mulder
Hockey
Rob Derikx
Hockey
Roderick Weusthof
Hockey
Maarten van der Weijden
Zwemmen
Alette Sijbring
Waterpolo

insert break

2006: Winterspelen Turijn
Carl Verheijen
Schaatsen
Jeannette Pennings
Bobsleeën
Paulien van Deutekom
Schaatsen

insert break

2004: Athene
Eefke Mulder
Hockey
Rob Derikx
Hockey
Karin Ruckstuhl
Atletiek
Haike van Stralen
Zwemmen
Simon Vroemen
Atletiek
 
 

insert break

2002: Salt Lake City
Carl Verheijen
Schaatsen
Jeannette Pennings
Bobsleeën
 
 

insert break

2000: Sydney
Dillianne van den Boogaard
Hockey
Suzan van der Wielen
Hockey
Elien Meijer
Roeien
Marieke Westerhof
Roeien
Geert Cirkel
Roeien
Peter van der Noort
Roeien
Merijn van Oijen
Roeien
Marilyn Agliotti
Hockey
Haike van Stralen
Zwemmen
Simon Vroemen
Atletiek
 
 
 
 

insert break

1996: Atlanta
Laurien Vermulst
Roeien
Dillianne van den Boogaard
Hockey
Susan van der Wielen
Hockey
Elien Meijer
Roeien
Marieke Westerhof
Roeien
Pieter van Andel
Roeien
Anouk Mels
Softbal
 
 
 
 

insert break

1992: Barcelona
Bart Looije
Hockey
Laurien Vermulst
Roeien
Peter Burggraaff
Zeilen

insert break

1988: Seoul
René Klaassen
Hockey
Johan Leutscher
Roeien
Frank Drost
Zwemmen
Patrick Dybiona
Zwemmen
Conny van Bentum
Zwemmen
Anneloes Nieuwenhuizen
Hockey

insert break

1984: Los Angeles
Conny van Bentum
Zwemmen
Cees Vervoorn
Zwemmen
Maarten Ducrot
Wielrennen
René Klaassen
Hockey
Anneloes Nieuwenhuizen
Hockey
Marty Laurijsen
Roeien
Catalien Neelissen
Roeien
Anne-Marie Quist
Roeien
Frank Drost
Zwemmen

insert break

1980: Moskou
Hette Borrias
Roeien
Wibout Jolles
Schieten
Cees Vervoorn
Zwemmen
Conny van Bentum
Zwemmen
 
 
 
 

insert break

1976: Montreal
André Bolhuis
Hockey
Paul Litjens
Hockey
Cees Vervoorn
Zwemmen
Andy Hoepelman
Waterpolo
Imbert Jebbink
Hockey
Hette Borrias
Roeien

insert break

1972: München
André Bolhuis
Hockey
Flip van Lidth de Jeude
Hockey
Paul Litjens
Hockey

insert break

1968: Mexico
Theo van Vroonhoven
Hockey
Sebo Ebbens
Hockey
Heiko van Staveren
Hockey
Otto ter Haar
Hockey
Erik Hartsuiker
Roeien
Herman Rouwé
Roeien
Berend Brummelman
Roeien
Tom Dronkert
Roeien
Otto Weekhout
Roeien

insert break

1964: Tokyo
Jan van Gooswilligen
Hockey
Theo van Vroonhoven
Hockey
Erik Hartsuiker
Roeien
Herman Rouwé
Roeien
 
 
 
 

insert break

1960: Rome
Thom van Dijck
Hockey
Jan van Gooswilligen
Hockey
Theo van Vroonhoven
Hockey

insert break

1952: Helsinki
Ben Binnendijk
Roeien
Carl 'Harry' Kuntze
Roeien
Jules Ancion
Hockey

insert break

1936: Berlijn
Lex Franken
Waterpolo
 
 
 
 

insert break

1932: Los Angeles
Godfried Röell
Roeien
Pieter Roelofsen
Roeien
 
 

insert break

1928: Amsterdam
Alfred Joan Labouchère
Schermen
Dick de Man
Zwemmen
 
 

insert break

1924: Parijs
Jan de Beaufort
Schermen
André Le Fèvre
Voetbal
 
 

insert break

1912: Stockholm
Jan de Beaufort
Schermen
Just Göbel
Voetbal
 
 

insert break

1908: Londen
Jan de Beaufort
Schermen
Alfred Joan Labouchère
Schermen
 
 

DUB heeft zijn best gedaan om alle sporters met een UU-bul te achterhalen. We horen graag of we nog mensen gemist hebben. Ook de persoonlijke informatie van de deelnemers die we in onze portrettengalerij hebben opgenomen kan onvolledig of achterhaald zijn. Suggesties voor aanvullingen en correcties horen wij graag. Mail deze aub naar dubredactie@uu.nl.

Bij dit project werden we onder meer geholpen door: de beheerder van het Triton-archief Johan ten Berg, oud-hoogleraar en sporthistoricus Wim Zonneveld, relatiebeheerder van het U-fonds Cornelieke Röell, oud-Ublad-redacteur Erik Hardeman, Olympisch roeister Anne-Marie Boelens-Quist, Olympisch roeier Berend Brummelman en Florian Mulder van de Koninklijke Nederlandse Hockeybond. Het naslagwerk van Ton Bijkerk Olympisch Oranje, van Athene 1896 tot en met Athene 2004, Haarlem, de Vrieseborch (2004), was onmisbaar voor dit project.

Facebook Twitter Whatsapp Mail