'Na drie minuten ben je helemaal gesloopt'

Body: 
Voor het tweede jaar wordt in sportcentrum Olympos degevechtssport naginata onderwezen. Een traditionele Japanse sportmet bijbehorend decorum probeert voet aan de grond te krijgen inUtrecht. "Je hebt raken en raken."

Bij het betreden van de danszaal van Olympos buigen instructeursen deelnemers eerbiedig het hoofd naar een denkbeeldig altaar. Alsze zich even later omgekleed hebben- de instructeurs, de sempeis,in het zwart, en de leerlingen, de kohais, in het wit-stellen delaatsten zich tegenover hun oefenmeesters op. Na een Japansecommando knielen zij allemaal, sluiten de ogen en prevelen wat voorzich uit. Het ritueel wordt beëindigd met een diepe buiging.Nee, de gevechtssport naginata lijkt in geen velden of wegen op hetrauwe geweld dat we krijgen voorgeschoteld in Oostersevechtfilms.

Europees naginata-kampioen Rogier van Bijnen voldoet ook in hetgeheel niet aan het beeld van de Japanse gevechtssportbeoefenaar.De sempei is een net gekapte student economie en rechten met eenBrabantse tongval. Ook zijn mede-sempei en hun kohais zijn stukvoor stuk de vriendelijkheid zelve.

Naginata is genoemd naar de ruim twee meter lange stok waarmeegepoogd moet worden elkaar op bepaalde plaatsen te raken. Debovenkant van het hoofd, de zijkanten van het hoofd, de schenen, depolsen en de keel-ze leveren allemaal een punt op. Een wedstrijdwordt gewonnen door degene die als eerste twee punten behaalt. Isde wedstrijd na drie minuten nog niet beslist dan volgt er eenverlenging van twee minuten. Is er dan nog geen winnaar dan wordtdeze door de drie scheidsrechters aangewezen.

Het lijkt zo simpel, maar dat is het beslist niet, verzekert VanBijnen. "Je hebt raken en raken", legt hij uit. "Voor je een puntkrijgt toegekend, moet je een mooie techniek maken, je moet dejuiste schreeuw doen, op de juiste afstand van de tegenstanderstaan, en hem ook nog eens goed raken. Na drie minuten ben jehelemaal gesloopt. Je bent de hele wedstrijd continue aan hetbewegen."

Oorspronkelijk werd de naginata gebruikt door de Japanseinfanterie. Met de komst van het vuurwapen raakte de naginata inonbruik binnen het leger. Toen waren het alleen nog Japanse vrouwendie er hun huizen mee verdedigden tegen rondtrekkende roversbenden.Sindsdien is naginata wereldwijd een vrouwenaangelegenheid.

De kleine vijftig Nederlandse beoefenaars zijn echter allemaalmannen. Mogelijk komt dit doordat de enige leermeester dieNederland rijk is, aanhanger is van een harde variant van naginata.Het is dan ook geen sport zonder gevaar. Jos van Schilt, die decursus vorig jaar in Utrecht heeftopgezet, heeft zich vanwege eenblessure terug moeten trekken uit het nationale team dat zichvoorbereid op het komende wereldkampioenschap dat dit voorjaar inParijs plaats zal vinden.

Toch komt hij aardig kwiek over tijdens de korte demonstratiedie hij en Rogier geven. In vol ornaat en onder het uitstoten vanangstaanjagend gekrijs gaan zijn elkaar met hun naginata's te lijf.Zou het tempo wat verlaagd worden en het geschreeuw wordenvervangen door muziek, dan zou het meer lijken op een rituele dansdan op een gevecht. De basistraining die Jos geeft heeft dan ookwel wat van een dansles. "Twee stappen naar voren, stok omlaag,één stap naar achter." De leerlingen volgen zijnaanwijzingen gedwee op. Als één van hen het niet helemaalgoed doet, moet het opnieuw. "Dat zijn die details, dat is dieperfectie", roept Jos enthousiast en hij doet de pasjes nog eenkeer voor. "Het moet intuïtie worden. Je moet er niet overnadenken, want dan gaat het mis."

Raymond van de Wiel

Geïnteresseerden voor een proefles kunnenzich opgeven bij Rogier van Bijnen: 013-5436101.

Naginata is wereldwijd een vrouwenaangelegenheid, maar niet inNederland.