Oud-staatssecretaris Martin van Rijn gaat nieuwe bekostiging onderzoeken. Foto: Flickr/ Sebastiaan ter Burg

Een hele toer, die financiering van het hoger onderwijs

Body: 

Welke universiteiten en hogescholen krijgen in de toekomst extra geld ten koste van de rest? Een speciale commissie mag voor minister Van Engelshoven de kastanjes uit het vuur halen.

Het is een van de beloftes uit het regeerakkoord: de bekostiging in het hoger onderwijs gaat op de schop. Maar het blijkt helemaal niet zo eenvoudig om een alternatief voor het huidige systeem te verzinnen, schrijft minister Van Engelshoven in een brief aan de Tweede Kamer.

Want wat er ook gebeurt, benadrukt ze, er mag geen extra geld bij. De taart mag anders verdeeld worden, maar hij wordt niet groter. Ook het budget van onderzoeksfinancier NWO blijft wat het nu is.

Techniek
Er zijn knelpunten te over. De technische opleidingen kampen bijvoorbeeld met een toestroom van extra studenten en komen naar eigen zeggen met hun dure opleidingen in de financiële problemen. Dat was een van de aanleidingen voor de aangekondigde herziening.

Maar er zijn meer problemen. De overheid betaalt bijvoorbeeld maar vier jaar voor een student. Als die een jaar ergens studeert en dan naar een andere universiteit of hogeschool overstapt, dan krijgt die nieuwe onderwijsinstelling voor zo’n ‘tweedekansstudent’ een jaar minder bekostiging.

Ook de ‘matching’ is een pijnpunt: als universiteiten en hogescholen een onderzoeksbeurs winnen, moeten ze vaak zelf geld bijleggen, dus succes kent een financiële keerzijde en kan tot plotselinge tekorten leiden elders op hun begroting.

Het ligt dus complex. Het oplossen van het ene knelpunt kan het andere erger maken, waarschuwt Van Engelshoven alvast. Zo zouden de onderwijsinstellingen graag genoeg geld krijgen voor een plotselinge toename van studenten, maar ze willen ook een stabielere bekostiging. Dat kan niet allebei tegelijk.

Van Rijn
De commissie die de minister in het leven heeft geroepen, staat onder leiding van voormalig PvdA-staatssecretaris van Volksgezondheid Martin van Rijn. Hij gaat allerlei alternatieven bekijken, in samenspraak met universiteiten, hogescholen en studenten. Maar over extra geld hoeft hij zich dus niet te buigen.

Dat is ook meteen de kritiek van universiteitenvereniging VSNU: een herverdeling zal helemaal geen oplossing bieden. “Het CHEPS-onderzoek maakt ook helder dat deze knelpunten niet louter voortkomen uit de systematiek van de bekostiging, maar vooral uit een structureel gebrek aan middelen.”

 

Facebook Twitter Whatsapp Mail