Foto: NWO, Fotografie: Studio Oostrum

UU-hoogleraar José van Dijck een van de winnaars Spinozapremies

Body: 

Universiteitshoogleraar José van Dijck krijgt dit jaar een Spinozapremie. Vier wetenschappers  mogen de hoogste onderscheiding in de Nederlandse wetenschap in ontvangst nemen. Twee anderen krijgen een Stevinpremie voor hun maatschappelijk impact.

De Spinozapremies staan bekend als de ‘Nederlandse Nobelprijzen’. Ze gaan dit jaar naar hoogleraren Marc Koper (Leiden),), Lieven Vandersypen (Delft), Maria Yazdanbakhsh (Leiden) en dus naar José van Dijck (Utrecht), meldt onderzoeksfinancier NWO.

Spinozapremies
José van Dijck is een van de grondleggers van het vakgebied mediastudies en bestudeert onder meer de invloed en ethiek van digitale platforms. Van 2015 tot 2018 was ze president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Ze is dit jaar de enige winnaar die niet uit de ‘harde’ wetenschappen komt. DUB publiceert vanmiddag een interview met de Universiteitshoogleraar.

Marc Koper houdt zich bezig met elektrochemie, oftewel de kunst om met behulp van elektriciteit allerlei grondstoffen te maken, zodat producten uiteindelijk met minder vervuiling tot stand komen.

Lieven Vandersypen werkt aan de ontwikkeling van kwantumcomputers, die voor hun chips gebruik maken van vreemde natuurkundige eigenschappen van de allerkleinste deeltjes. Deze computers kunnen in theorie enorme rekensnelheden halen.

Maria Yazdanbakhsh buigt zich over de vraag hoe parasieten het immuunsysteem bespelen of omzeilen. Dankzij haar onderzoek ontstaan er nieuwe inzichten in het immuunsysteem en kunnen er ook nieuwe vaccins worden ontwikkeld tegen parasitaire infecties.

De winnaars mogen 2,5 miljoen euro naar eigen inzicht aan onderzoek besteden. Inmiddels zijn er 101 laureaten van de Spinozapremies, die sinds 1995 bestaan. Leiden (25) kreeg er verreweg de meeste. Utrecht staat met 17 winnaars op een tweede plaats.grafiekspinozas copy.jpgStevinpremies
De Stevinpremies van eveneens 2,5 miljoen euro zijn in 2018 in het leven geroepen om de maatschappelijke impact van wetenschap te waarderen. De winnaars van dit jaar zijn Bart Jacobs (Nijmegen) en Judi Mesman (Leiden).

Jacobs weet alles van cyberveiligheid en vraagt aandacht voor zaken “die je soms liever niet zou willen horen, maar wel moet weten”, schrijft NWO. Hij toonde kwetsbaarheden aan in onder meer de ov-chipkaart, bankkaarten en stemcomputers.

Mesman bestudeert onder meer de ontwikkeling van stereotypen, vooroordelen en discriminatie rondom gender, seksualiteit en etniciteit. Ze kijkt bijvoorbeeld naar de rol van ouders, scholen, media en de overheid.

Vernoemd naar…
Benedictus de Spinoza (1632-1677) was een van de grondleggers van de Verlichting. Hij was omstreden vanwege zijn religiekritiek en vermeende atheïsme. Ook pleitte hij voor de vrijheid van meningsuiting.

Simon Stevin (1548-1620) was wiskundige, natuurkundige en ingenieur. Hij is onder meer bekend vanwege zijn zeilwagen, een soort zeilboot die over het strand kon rijden. Ook verrijkte hij het Nederlands met woorden als wiskunde, wijsbegeerte, evenaar en middellijn.

 

Facebook Twitter Whatsapp Mail